Tiếp tục đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của cục điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

TS. Nguyễn Hải Phong – Phó Viện trưởng VKSNDTC

 

Trong những năm qua, hoạt động củạ Cục Điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã có chuyển biến tích cực, trong đó công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành đã góp một phần quan trọng vào chất lượng, hiệu quả hoạt động của đơn vị. Tuy nhiên, trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, với đặc thù hoạt động

điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, công tác này phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.

 

Trong thời gian tới, thực hiện chủ trương của Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tối cao là tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Cơ quan điều tra Vỉện kiểm sát nhân dân tối cao (VKSNDTC), nâng cao chất lượng, số lượng các vụ án thuộc thẩm quyền, xác định rõ về thẩm quyền điều tra, tăng cường, bổ sung biên chế cho Cục Điều tra, nhất là tâp trung cho Đại diện Thường trực Cơ quan điều tra ở miền Nam, miền Trung - Tây Nguyên. Những vấn đề đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành đơn vị mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong thời gian tới.

Công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Cục Điều tra có những đặc điểm chung của ngành Kiểm sát và đặc thù của hoạt động điều tra tội phạm. Điều tra là một trong những hoạt động nghiệp vụ nhằm phát hiện tội phạm, xử lý kịp thời các vụ án thuộc thẩm quyền, tìm ra nguyên nhân, điều kiện phạm tội để kiến nghị các cơ quan hữu quan phòng ngừa và xử lý vi phạm pháp luật. Mặt khác, các tội xâm phạm hoạt động xảy ra trên địa bàn toàn quốc, trong khi mô hình tô chức bộ máy Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao chỉ được thành lập ở VKSNDTC, đặc biệt, tính chất các tội xâm phạm hoạt động tư pháp đều do cán bộ cơ quan tư pháp thực hiện, có trình độ, kinh nghiệm áp dụng pháp luật, có nhiều mối quan hệ tác động... nên việc phát hiện, điều tra, xử lý gặp nhiều khó khăn, phức tạp và dễ nảy sinh tiêu cực, vi phạm. Đây là những vấn đề cần phải quan tâm nghiên cứu để bảo đảm sự tập trung, thống nhất, độc lập trong quá trình thi hành nhiệm vụ; đồng thời, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống Viện kiểm sát nhân dân các cấp trước yêu cầu đổi mới và cải cách tư pháp trong thời gian tới.

Trong thời gian qua, chúng ta có những thuận lợi nhất định, do được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tối cao và sự phối hợp, giúp đỡ của Viện kiểm sát địa phương, đơn vị trực thuộc trong ngành Kiểm sát nhân dân, nên công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Cục Điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đạt được kết quả nhất định, nhất là từ năm 2010 đến nay.

Năm 2010, Cục Điều tra đã thực hiện 3 khâu đột phá:

Một là, tập trung kiện toàn tổ chức Đảng và bộ máy Cơ quan điều tra: Đầu năm 2010, đơn vị có 1 Chi bộ, 31 đảng viên, tổ chức bộ máy và biên chế tổng số 34 người, 3 phòng nghiệp vụ (so với cơ cấu tổ chức và biên chế cũ được giao còn thiếu 9 Điều tra viên và chưa có kế toán, thủ quỹ, văn thư, lưu trữ chuyên trách). Sau khi kiện toàn tổ chức, đơn vị đã thành lập Đảng bộ cơ sở Cục Điều tra, 41 Đảng viên, 5 Chi bộ trực thuộc. Tổng biên chế Cục Điều tra được giao 52 Điều tra viên, đã đuợc bổ sung 43 người; thành lập 2 Đại diện Thường trực Cơ quan điều tra tại miền Trung-Tây Nguyên và miền Nam. Tổ chức bộ máy gồm 5 phòng nghiệp vụ, bổ nhiệm mới 2 Phó Cục trưởng, 4 Điều tra viên cao cấp, 13 Trưởng phòng và Phó Trưởng phòng nghiệp vụ, 16 Đội trưởng Đội nghiệp vụ. Cùng với việc kiện toàn tổ chức Đảng, bộ máy Cơ quan điều tra, các tổ chức công đoàn, Đoàn Thanh niên, tổ nữ công của Cục Điều tra cũng được củng cố, tăng cường. Như vậy, trong một thời gian ngắn, đơn vị đã phát huy được sức mạnh tập thể, sự đoàn kết nhất trí cao trong tập thể Đảng ủy, Lãnh đạo và Công đoàn, đã tạo ra không khí làm việc mới, tạo sự chuyển biến thực sự trong mọi hoạt động của Cục Điều tra.

Hai là, tập trung nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý: Nhận thức được vị trí, tầm quan trọng của việc xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý tạo cơ sở đảm bảo cho các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ bằng các quy định của pháp luật; năm 2010, Cục Điều tra đã tập trung nghiên cứu, xây dựng 17 văn bản quan trọng, trong đó có: 02 quy chế về tổ chức và hoạt động, 7 quy chế, quy định về quản lý nghiệp vụ điều tra, 4 quy định về quản lý tài chính hậu cần, 01 quy định về công tác phối họp và 3 đề tài khoa học làm cơ sở pháp lý cho việc đổi mới về tổ chức và hoạt động của Cục Điều tra. Trong đó, Cục Điều tra đã tổng kết thưc tiễn, tham mưu với Viện trưởng VKSND tối cao ký ban hành Quy chế về tổ chức và hoạt động của Cục Điều tra, Quy chế về tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm thuộc thẩm quyền. Ngoài ra, đơn vị đã xây dựng các quy chế, quy định mới trong hoạt động nghiệp vụ, như: Quy chế cơ sở cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động điều tra, quy định phối hợp giữa Cục Điều tra và Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án hình sự về trật tự xã hội (Vụ 1A) quy trình tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm; mặt khác, để bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch các hoạt động của đơn vị, tập thể Đảng ủy, Lãnh đạo và Công đoàn Cục điều tra đã thống nhất ban hành Quy định về thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của Cục Điều tra. Với việc ban hành và thực hiện hệ thống các quy chế, quy định trên, đã xác định rõ thẩm quyền điều tra, công tác phối hợp, quy trình, lề lối làm việc của đơn vị bảo đảm khoa học, chặt chẽ, dân chủ. Đến nay các hoạt động của Cục Điều tra đã đi vào nề nếp và bước đầu đã có chất lượng, hiệu quả.

Ba là, tập trung đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và công tác điều tra các vụ án thuộc thẩm quyển: Ngay từ đầu năm 2010, Lãnh đạo Cục Điều tra đã xây dựng chương trình, kế hoạch công tác, đề ra các mục tiêu phấn đấu cho từng cá nhân, đơn vị; đồng thời, chỉ đạo thiết lập lại toàn bộ hệ thống sổ quản lý nghiệp vụ từ khi tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm đến khi kết thúc điều tra vụ án, từ đó giúp cho Lãnh đạo Cục nắm, quản lý chặt chẽ hoạt động nghiệp vụ của đơn vị để chỉ đạo, điều hành sát sao và có hiệu quả. Đồng thời, đổi mới chế độ báo cáo, giao ban tuần và thực hiện chế độ báo cáo đề xuất theo quy trình nghiệp vụ nhằm phát huy năng lực và trách nhiệm của các Điêu tra viên, Lãnh đạo Phòng và Lãnh đạo Cục Điều tra khi được phân công giải quyết các vụ việc cụ thể; không để xảy ra tiêu cực, vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đổi mới tác phong, lề lối làm việc, sinh hoạt trong đơn vị.

Với việc thực hiện tốt 3 khâu đột phá trên, năm 2010, trước tình hình vi phạm, tôi phạm thuộc thẩm quyền có nhiều diễn biến phức tạp, khối lượng công việc rất lớn trong khi đơn vị thiếu biên chế, nhưng với việc vừa kiện toàn, đổi mới tổ chức, hoạt động, vừa thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, Cục Điều tra đã tiếp nhận, thu thập và giải quyết số lượng tố giác, tin báo về tội phạm và khởi tố, điều tra nhiều gấp 2 lần so với năm 2009. Trong đó, đã tiếp nhận 497 thông tin vi phạm, tội phạm (tăng 14,5%), đã phân loại xác định 178 tố giác, tin báo thuộc thẩm quyền (tăng 89,36%), đã giải quyết 45 tố giác, tin báo (đạt tỷ lệ 72,58%), đã khởi tố 17 vụ án hình sự, ra quyết định không khởi tố vụ án hình sự 28 vụ; trong số đã thụ lý điều tra 21 vụ/41 bị can, tăng 110% so với năm 2009. Trong đó có 8 vụ án thuộc các tội phạm về tham nhũng trong hoạt động tư pháp. Đặc biệt, chất lượng điều tra, xác minh đã được nâng lên, không có vụ án nào phải đình chi điều tra hoặc Tòa án tuyên do không phạm tội, không có vụ án nào phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung, các vụ án đều được kết thúc điều tra đảm bảo thời hạn luật định. Trong đó, đã phát hiện, khám phá và giải quyết được nhiều vụ án nghiêm trọng, phức tạp, dư luận đặc biệt quan tâm. Thông qua kết quả xác minh và điều tra các vụ án, năm 2010, Cục Điều tra đã ban hành 25 bản kiến nghị đến Lãnh đạo Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, Thi hành án các tỉnh, thành phố để yêu cầu xử lý vi phạm và phòng ngừa tội phạm, khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong hoạt động tư pháp. Các kiến nghị trên của Cục Điều tra đều được tiếp thu, thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa vi phạm, tội phạm.

Năm 2011, Cục Điều tra đã chọn thực hiện 3 khâu đột phá tiếp theo: Một là, đổi mới công tác tiếp nhận, thu thập thông tin vi phạm, tội phạm thuộc thẩm quyền, bằng việc tham mưu với Lãnh đạo Viện kiêm sát nhân dân tối cao ký ban hành văn bản tăng cường sự phối hợp của các Viện kiểm sát địa phương, đơn vị trực thuộc trong công tác tiếp nhận, quản lý, giải quyết tô giác về tội phạm thuộc thẩm quyền của Cục Điều tra; đồng thời, thực hiện việc tổng rà soát, phân định thông tin vi phạm, tội phạm với tổ giác, tín báo về tội phạm; quản lý thống nhất bằng hệ thống sổ nghiệp vụ và tổ chức kiểm tra, xác minh có chất lượng, hiệu quả. Hai là, nâng cao chất lượng, số lượng các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền, căn cứ vào chương trình kế hoạch công tác và chỉ tiêu số lượng án khởi tố đã đề ra; mặt khác, bảo đảm việc phát hiện khởi tố và thụ lý điều tra đúng người, đúng tội và đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai và bỏ lọt tội phạm. Ba là, nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm trong hoạt động chuyên môn nghiệp vụ nhằm phát huy trí tuệ tập thể, nâng cao ý thức trách nhiệm cá nhân, thực hiện nhiều biện pháp phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động điều tra. Năm 2011, Cơ quan điều tra VKSNDTC đã tiếp nhận 735 thông tin vê tội phạm, tăng 48% so với năm 2010, đã phân loại và xác định được 150 tố giác, tin báo về tội phạm, tăng 142%; đã thụ lý và khởi tố 52 vụ/70 bị can, tăng 147,6%, trong đó có 17 vụ án thuộc các tội phạm về tham nhũng trong hoạt động tư pháp; ban hành 55 kiến nghị xử lý và phòng chống vi phạm pháp luật, tăng 120% so với năm 2010.

Kết quả công tác đổi mới, Cục Điều tra đã có sự chuyển biến tích cực toàn diện về nhiều mặt, không những chất lượng, hiệu qủa công tác được nâng lên rõ rệt mà đơn vị còn là một tập thể đoàn kết, với những tập thể xuất sắc và cá nhân tiêu biểu có nhiều nỗ lực, sáng tạo, tâm huyết với nhiệm vụ được giao. Với những thành tích đạt được, trong hai năm liền (năm 2010 và năm 2011) Cục Điều tra đã được Chính phủ tặng Cờ thi đua xuất sắc dẫn đầu phong trào thi đua của ngành Kiểm sát nhân dân.

Để tiếp tục phát huy những kết qủa đạt được, khắc phục khó khăn và những tồn tại, hạn chế, nhằm đáp ứng với yêu cầu cải cách tư pháp, công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Cục Điều tra phải tiếp tục đổi mới toàn diện, tập trung ở các nội dung sau:

Một là, tiếp tục đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo nghiệp vụ. Trong đó, toàn bộ hoạt động nghiệp vụ phải được quản lý chặt chẽ bằng hệ thống sổ quản lý nghiệp vụ và cập nhật đầy đủ, kịp thời các thông tin vi pham, tội phạm từ các nguồn chuyển đến. Thông qua đó, nắm được toàn bộ tình hình và diễn biến vi phạm, tội phạm xảy ra; đồng thời, chỉ đạo Phòng nghiệp vụ phối hợp phân loại, xử lý để xác định tố giác, tin báo về tội phạm, chuyển kiểm tra xác minh theo quy định của pháp luật.

Đối với tố giác, tin báo về tội phạm và các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền phải quản lý chặt chẽ thời hạn, tiến độ, nhất là tính chất của từng tố giác, tin báo về tội phạm và các vụ án hình sự để phân công kiểm tra, xác minh theo địa bàn và Điêu tra viên, cán bộ phù hợp với năng lực.

Thông qua chế độ báo cáo, giao ban hàng tuần để đôn đốc, chỉ đạo thực hiện các vụ việc nổi cộm, bức xúc, phức tạp hoặc có khó khăn, vướng mắc để có biện pháp chỉ đạo giải quyết kịp thời.

Hai là, đổi mới công tác quản lý cán bộ. Bên cạnh việc quản lý nghiệp vụ, phải tiếp tục đổi mới công tác cán bộ, đặc biệt là việc nhận xét, đảnh giá, sử dụng cán bộ bảo đảm phù hợp với công việc, phát huy năng lực, sở trường của cán bộ; phòng ngừa tiêu cực, vi phạm; phát hiện và khắc phục kịp thời những sơ hở, thiếu sót, vi phạm của cán bộ.

Ba là, củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy. Hoạt động điều tra có đặc thù là phải chấp hành nghiêm kỷ luật nghiệp vụ. Do vậy, bộ máy lãnh đạo quản lý của đơn vị phải được tổ chức chặt chẽ khoa học từ cấp Cục, Phòng, Đội theo hướng tập trung thống nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ huy, bảo đảm thực hiện quyết liệt và có hiệu quả. Do vậy, cùng với việc tăng cường biên chế, kiện toàn bộ máỵ, phân công cụ thể trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân; tạo không khí sôi nổi và phấn đấu thi đua của mỗi tập thể, cá nhân đề hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Phát huy sức mạnh đồng bộ của Cấp ủy, chính quyền, công đoàn, đoàn thanh niên, nữ công và mọi cán bộ, công chức thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.

Bốn là, tăng cường công tác phối hợp trong và ngoài ngành Kiểm sát bảo đảm nắm được đầy đủ, kịp thời các thông tin về tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp xảy ra; đồng thời, phối hợp trong công tác kiểm tra, xác minh tố giác, tin báo về tội phạm, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án thuộc thẩm quyền. Trong đó, công tác phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân các cấp là phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và chặt chẽ; trọng tâm công tác phối hợp với Cơ quan điêu tra trong Công an nhân dân là nhằm trao đổi, cung cấp thông tin về tội phạm và giải quyêt những khó khăn, vướng măc trong công tác nghiệp vụ, điều tra tội phạm; phối hợp với Cơ quan điêu tra trong Quân đội nhân dân trong công tác quản lý giam giữ, giám định tư pháp...

Năm là, chấp hành tuyệt đối sự Lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao và sự phối hợp của Lãnh đạo các Viện kiểm sát nhân dân địa phựơng, Thủ trường các đơn vị thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Công tác phát hiện, điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp vừa mang tính chuyên môn nghiệp vụ vừa có ý nghĩa chính trị sâu sắc. Do vậy, trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành đơn vị không chỉ bằng nghiệp vụ đơn thuần mà luôn phải chấp hành tuyệt đối sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, sự chi đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, sự phối hợp của Viện kiểm sát nhân dân các địa phương và Thủ trường các đơn vị trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, nhằm không bỏ lọt tội phạm hoặc làm oan người vô tội, bảo đảm hoạt động của Cơ quan điêu tra VKSNDTC là công cụ quan trọng để đảm bảo và hỗ trợ đắc lực cho ngành Kiểm sát thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp và ngược lại, nhằm xây dựng Cơ quan điêu tra của VKSNDTC ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.


Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi