Góp ý dự thảo sửa đổi, bổ sung hiến pháp 1992

Hiến pháp là đạo luật gốc, đạo luật mẹ trong hệ thống pháp luật của một Nhà nước. Từ vai trò chính thống và cơ bản của Hiến pháp như vậy nên Hiến pháp của một quốc gia phải là cơ sở nền tảng để hình thành nên hệ thống pháp luật, điều chỉnh các quan hệ xã hội để bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị và đảm bảo an sinh xã hội một cách tốt nhất. Giá trị của Hiến pháp thể hiện cách thức điều chỉnh những vấn đề cơ bản của xã hội trong một thời gian đủ dài. Đủ dài để thấy rằng, ở mức độ tối thiểu thì cách thức điều chỉnh đó phải đạt được sự phù hợp với bối cảnh chính trị, kinh tế, xã hội. Ở mức độ cao, bên cạnh sự điều chỉnh phù hợp thì giá trị của Hiến pháp phải đạt được sự phù hợp với quy luật khách quan của sự vận động, làm nền móng và tạo đà cho sự phát triển dân giàu nước mạnh. Được như vậy, Hiến pháp sẽ có một sức sống khỏe mạnh và tồn tại lâu dài. Để ban hành được một bản Hiến pháp hợp ý Đảng lòng dân, bên cạnh sự nỗ lực cải tiến phương pháp quản lý xã hội của Đảng, sự đồng lòng hiệp tác của nhân dân tham gia góp ý kiến thì rất cần một yếu tố không thể thiếu, đó là kỹ thuật lập Hiến.

      Với những mục tiêu như vậy, nhìn chung dự thảo Hiến pháp không có nhiều thay đổi so với Hiến pháp hiện hành, đặc biệt là kỹ thuật lập Hiến chưa thực sự làm nổi bật lên vai trò của một đạo luật gốc, đạo luật mẹ. Trên cơ sở nghiên cứu dự thảo, tôi có một số góp ý mang tính kỹ thuật lập Hiến như sau:

 

Chương 1:Chế độ chính trị

 

Điều 1 và điều 11 nên ghép lại về mặt nội dung

 

Điều 3: Nội dung đề cập đến mục đích hoạt động của Nhà nước cần thể hiện rõ ràng hơn theo 3 tiêu chí:

 

-          Nhân dân ấm no hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện

 

-          Xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

 

-          Đất nước giàu mạnh và phát triển

 

Điều 5 và Điều 19 nên ghép lại vì đó là chính sách dân tộc của nhà nước ta, bao gồm cả cộng đồng người Việt ở nước ngoài

 

Điều 5 khoản 3 nội dung quy định về quốc ngữ nên chuyển sang điều 13 ( quy định về quốc kỳ, quốc huy, quốc ca)

 

Chương 2:Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

 

     Dự thảo đã bổ sung một nội dung rất hay, vì nó là những quyền thiết yếu, không thể thiếu của con người: đó là quyền con người. Vậy quyền con người trong dự thảo được hiểu là những quyền nào? Không rõ! Bởi vậy, cần phân biệt rõ những quyền nào thuộc về quyền con người. Đó là những quyền hiển nhiên những người sống trên đất nước Việt nam được hưởng, ví dụ như là quyền sống, quyền đi lại, quyền bất khả xâm phạm thân thể, quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng … Do vậy, những quyền nào thuộc về quyền con người thì nên tách riêng ra thành những điều luật cụ thể và nên được thể hiện trong những điều đầu tiên của chương này.

 

Điều 18, khoản 2 quy định: Công dân VN không thể bị trục xuất khỏi lãnh thổ… (nên bỏ chữ "thể”). Tại khoản này cũng cần xem lại trường hợp việc công dân Việt Nam có thể bị giao nộp cho nhà nước khác (liên quan đến việc một người Việt mang hai quốc tịch mà pháp luật nhà nước ta cho phép). Cần diễn đạt lại cho rõ ràng nội dung này hơn.

 

Điều 22, khoản 3: cần viết ngắn gọn, khái quát hơn, không nên quá cụ thể như trong dự thảo (trích dẫn: Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể và hiến xác theo quy định của luật. Việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kỳ thử nghiệm nào khác trên cơ thể người phải được người đó đồng ý)

 

Điều 38, khoản 2 quy định: Nghiêm cấm các hành vi phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, sử dụng người lao động chưa thành niên trái pháp luật à nên quy định rộng và rõ hơn: Nghiêm cấm các hành vi phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, sử dụng người lao động trái pháp luật (như vậy đã bao gồm cả người lao động chưa thành niên, người lao động là công dân Việt Nam nói chung và người nước ngoài đến Việt Nam làm việc)

 

Chương 3:Kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường

 

Điều 62 quy định về chính sách y tế của nhà nước. Như vậy, tiêu đề của chương này cần được bổ sung thêm lĩnh vực y tế

 

Chương 5:Quốc hội

 

Điều 75, khoản 7 quy định việc Quốc hội phê chuẩn việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức thẩm phán tòa án nhân dân tối cao, nhưng trong cơ cấu tổ chức của Tòa án tại chương 8 không có quy định cơ quan nào sẽ bầu hoặc bổ nhiệm thẩm phán tòa án nhân dân tối cao để Quốc hội phê chuẩn. Cần thiết phải có quy định rõ hơn về nội dung này trong Hiến pháp

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi