Hướng dẫn công tác khiếu tố năm 2012

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

TỐI CAO

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Số: 09/HD-VKSTC-V7

Hà Nội, ngày 02 tháng 02 năm 2012

 

HƯỚNG DẪN

CÔNG TÁC KHIẾU TỐ NĂM 2012

 

Căn cứ Chỉ thị số 01 ngày 1/1/2012 của Viện trưởng VKSNDTC về công tác của ngành Kiểm sát năm 2012, VKSNDTC (Vụ 7) hướng dẫn thực hiện công tác khiếu tố năm 2012 như sau:

I. MỤC TIÊU

VKSND các cấp đổi mới việc chỉ đạo, điều hành và thực hiện công tác Khiếu tố, đề ra các biện pháp để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác giải quyết và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp.

II. MỘT SỐ CHỈ TIÊU CƠ BẢN

Tiếp tục chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại tố cáo tồn đọng, bức xúc kéo dài; chủ động giải quyết ngay các vụ việc mới phát sinh thuộc thẩm quyền của Ngành; đẩy nhanh tiến độ giải quyết đơn đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm về dân sự.

Tăng cường kiểm sát trực tiếp việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp. VKSND cấp trên phải tổng hợp những vi phạm của các cơ quan tư pháp để thông báo, hướng dẫn VKSND cấp dưới phát hiện vi phạm; kịp thời rút kinh nghiệm, nâng cao kỹ năng kiểm sát. Thông qua công tác kiểm sát, chú trọng phát hiện nguyên nhân, điều kiện phát sinh vi phạm, những thiếu sót, sơ hở trong công tác quản lý nhà nước để kiến nghị biện pháp khắc phục.

Đổi mới công tác quản lý nhà nước đối với khâu Khiếu tố, hướng các hoạt động về cơ sở; tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, kịp thời nắm bắt và giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn hoạt động kiểm sát; tăng cường công tác tổng kết thực tiễn và việc xây dựng, hướng dẫn áp dụng pháp luật, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho VKSND cấp dưới; định kỳ 3 hoặc 6 tháng, các đơn vị thuộc VKSND cấp trên có thông báo rút kinh nghiệm nghiệp vụ với VKSND cấp dưới; chấp hành nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo và quản lý công tác trong ngành.

III. NHIỆM VỤ CỤ THỂ

1. Công tác tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

1.1 Công tác tiếp công dân

TÌnh hình khiếu nại tố cáo trong năm 2011 không có nhiều diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, sang năng 2012, nhiều văn bản luật mới ban hành có hiệu lực như: Luật thi hành án hình sự, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật TTDS ( Luật TTDS sửa đổi), Luật tố tụng hành chính, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Theo đó, các quy định về tiếp công dân, về khiếu nại, tố cáo nói chung sẽ có những điểm mới. Vì vậy, tình hình khiếu nại, tố cáo cả trong lĩnh vực hành chính và hoạt động tư pháp dự báo có thể có những diễn biến mới và phức tạp hơn năm 2011. Các cơ quan, đơn vị trong Ngành cần nghiên cứu nắm chắc các quy định mới và chủ động hơn trong công tác tiếp công dân. Việc tổ chức tiếp công dân phải thực hiện đúng các Điều 3, 4, 5, 6, 7 của Quy chế số 59 ngày 6/2/2006.

1.2. Công tác tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn.

Thực trạng công tác khiếu tố cho thấy công tác tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn các năm qua vẫn là điểm tương đối yếu ở nhiều VKSND. Đây là công tác đặc thù của đơn vị Khiếu tố, do đó, đơn vị Khiếu tố VKSND các cấp cần nghiên cứu kỹ các quy định về khiếu nại, tố cáo trong các văn bản pháp luật (nhất là những văn bản mới được ban hành) và Quy chế số 59 để tiếp nhận, phân loại, xử lý đảm bảo chính xác, tránh tình trạng chuyển hoặc thụ lý giải quyết đơn không đúng quy định như thời gian vừa qua. Cụ thể cần lưu ý các vấn đề sau:

a. Về tiếp nhận đơn

VKSND các cấp cần thực hiện đúng Quy chế số 59 và công văn số 3947 ngày 9/12/2011 của VKSNDTC: mọi nguồn đơn gửi đến VKSND đều tập trung về một đầu mối là đơn vị Khiếu tố (kể cả đơn gửi trực tiếp lãnh đạo Viện) để làm thủ tục tiếp nhận, phân loại, xử lý và quản lý việc giải quyết. Đây là một nguyên tắc trong việc tiếp nhận đơn ban đầu của Ngành, các cơ quan, đơn vị cần nghiêm túc thực hiện để đảm bảo việc quản lý đơn của đơn vị Khiếu tố được thuận lợi. Đối với đơn khiếu nại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, VKSND các cấp thực hiện việc tiếp nhận theo công văn số 4107 ngày 22/12/2011 của VKSNDTC (gọi tắt là công văn số 4107).

b. Về phân loại, xử lý đơn

Viện kiểm sát các cấp thực hiện nghiêm các Điều 2, Điều 10, Điều 11, Điều 12 Qui chế 59; công văn số 4107 và các văn bản pháp luật khác có liên quan về phân loại, xử lý các loại đơn: đơn thuộc thẩm quyền giải quyết của Viện kiểm sát; đơn thuộc trách nhiệm kiểm sát của Viện kiểm sát, đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết, trách nhiệm kiểm sát và đơn không đủ điều kiện để xử lý, giải quyết. Phân biệt rõ đơn kiến nghị, phản ánh, đề nghị với đơn khiếu nại; đơn tố cáo với đơn tố giác tội phạm (hoặc kiến nghị khởi tố). Việc phân loại, xử lý đảm bảo kịp thời, chính xác để hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo tư pháp được thực hiện đúng qui định của pháp luật.

Trong quá trình tiếp nhận, phân loại xử lý đơn, cần lưu ý một số vấn đề sau:

- Khi có đơn khiếu nại, tố cáo về tư pháp gửi đến Viện kiểm sát các cấp qua bất kỳ nguồn nào (công tác tiếp công dân, bưu điện…) về nguyên tắc, VKSND các cấp phải tiếp nhận để xử lý ( kể cả đơn không thuộc thẩm quyền Viện kiểm sát cấp mình), không được trả lại đơn và hướng dẫn công dân gửi đơn đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Nếu đơn khiếu nại, tố cáo đó thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan tư pháp khác, đồng thời là trách nhiệm kiểm sát của VKSND khác thì chuyển đơn đến VKSND có thẩm quyền kiểm sát và thông báo cho công dân biết.

- Việc xử lý đối với đơn đề nghị xem xét kháng nghị bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án: Có một số quy định mới của Bộ luật TTDS sửa đổi về việc cấp giấy xác nhận đã nhận đơn mà Quy chế số 59 trước đây chưa quy định cụ thể. Đơn vị Khiếu tố thực hiện việc xử lý theo đúng quy định tại công văn số 4107 về việc cấp giấy xác nhận và chuyển đơn. Cần lưu ý việc cấp giấy xác nhận cũng được áp dụng đối với cả phần dân sự trong bản án, quyết định về hành chính và hình sự đã có hiệu lực pháp luật. Trường hợp đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm thuộc thẩm quyền giải quyết của VKSND cấp khác hoặc VKSND địa phương khác sau khi cấp giấy xác nhận đơn vẫn làm phiếu chuyển đơn theo mẫu.

- Đối với loại đơn tố cáo không thuộc thẩm quyền giải quyết và trách nhiệm kiểm sát việc giải quyết: VKSND các cấp phải tiếp nhận, làm thủ tục chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết; đồng thời báo tin cho người tố cáo (nếu họ có yêu cầu); không trả lại đơn và hướng dẫn công dân.

- Đối với loại đơn kiến nghị, đề nghị, phản ánh, yêu cầu…(đơn khác): Loại đơn này pháp luật trong lĩnh vực hành chính cũng như tư pháp hiện nay chưa quy định thẩm quyền, thủ tục, thời hạn giải quyết, nhưng thực tiễn Ngành vẫn tiếp nhận, nghiên cứu để trả lời công dân theo tính chất từng loại vụ, việc. Đây là một trong những ưu điểm nổi bật trong công tác Khiếu tố của ngành Kiểm sát so với các ngành Tư pháp khác, đã được Quốc hội đánh giá cao. Vì vậy, VKSND các cấp tiếp tục phát huy ưu điểm này. Khi nhận được loại đơn này, đơn vị Khiếu tố cần xử lý như đối với đơn khiếu nại, tố cáo.

- Đối với đơn không thụ lý, đơn vị Khiếu tố cần xử lý như sau: Nếu đơn "chưa" đủ điều kiện thì trả lại đơn và có văn bản hướng dẫn công dân bổ sung các điều kiện cần thiết (trường hợp này cũng được áp dụng đối với việc xử lý đơn khiếu nại bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật được quy định tại công văn số 4107); nếu đơn "không" đủ điều kiện thì có văn bản trả lời, nêu rõ lý do không thụ lý hoặc lưu đơn theo quy định. Việc ban hành văn bản hướng dẫn hoặc văn bản trả lời trong 2 trường hợp nêu trên chỉ thực hiện một lần cho một việc.

1.3. Công tác giải quyền khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền.

Để thực hiện có hiệu quả Chỉ thị của Viện trưởng VKSNDTC, VKSND các cấp cần chủ động, sáng tạo để có biện pháp xem xét, giải quyết đúng pháp luật về thẩm quyền, thời hạn, thủ tục và nội dung các khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, trách nhiệm đã thụ lý. Cần chú ý các vấn đề sau:

- Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực quản lý hành chính thuộc thẩm quyền ngành Kiểm sát được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực hành chính hiện hành. Tuy nhiên, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo ban hành năm 2011 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2012, do vậy, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về lĩnh Vực hành chính trong ngành Kiểm sát sẽ được áp dụng theo quy định mới kể từ ngày 1/7/2012, quá trình thực hiện nếu có vướng mắc, Viện kiểm sát tối cao sẽ giải đáp cụ thể.

- Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp phải thực hiện đúng các quy đính về thẩm quyền, thủ tục, thời hạn giải quyết trong các văn bản pháp luật tương ứng, Quy chế số 59 và các quy chế quản lý nghiệp vụ của Ngành, Hướng dẫn công tác khiếu tố của VKSNDTC các năm trước đây và một số văn bản pháp luật mới có hiệu lực gần đây như: Luật tố tụng hành chính, Luật thi hành án hình sự, Bộ luật TTDS sửa đổi.

+ Về giải quyết khiếu nại: Thực hiện theo các Điều 16 (thẩm quyền), Điều 17 (thủ tục và thời hạn) của Quy chế số 59. Trong đó, thể hiện sự tuân thủ các thủ tục như : phân công cán bộ xác minh, đề xuất việc giải quyết; gặp gỡ đối thoại trực tiếp với người khiếu nại…, việc giải quyết phải thể hiện bằng văn bản, đảm bảo tính khách quan trong quá trình giải quyết.

+ Về giải quyết tố cáo: Thực hiện các Điều 19 (thẩm quyền), Điều 20 (thời hạn và thủ tục), Điều 21 (quy trình). Trong đó, cần đặc biệt lưu ý đến thủ tục mang tính nguyên tắc, như: phân công cán bộ xác minh, đề xuất giải quyết tố cáo; kết thúc giải quyết phải có kết luận nội dung tố cáo; sau khi có kết luận phải có thông báo kết quả giải quyết cho người tố cáo (chú ý: Viện kiểm sát không gửi kết luận tố cáo, chỉ gửi văn bản thông báo kết quả giải quyết cho người tố cáo hoặc những người liên quan, nếu cần thiết).

Mỗi vụ, việc khiếu nại, tố cáo được giải quyết phải lập hồ sơ riêng và lưu trữ đầy đủ, khắc phục tình trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo không lập hồ sơ hoặc để chung trong hồ sơ vụ án, vụ việc.

+ Về giải quyết đơn kiến nghị, đề nghị, yêu cầu (đơn khác): đã được nêu rất cụ thể trong các Hướng dẫn công tác khiếu tố các năm trước đây; đề nghị VKSND các cấp tiếp tục thực hiện.

Quán triệt tinh thần Chỉ thị của Viện trưởng VKSNDTC, VKSND các cấp cần tiến hành rà soát các trường hợp khiếu nại, tố cáo bức xúc, kéo dài tồn đọng chưa được giải quyết hoặc mới phát sinh, được dư luận và các cơ quan Đảng, Nhà nước, cơ quan Giám sát quan tâm để đẩy nhanh tiến độ, có kế hoạch giải quyết dứt điểm; trong đó, ưu tiên những đơn sắp hết thời hạn, đơn khiếu nại về bắt, giam giữ, điều tra, truy tố oan, sai. Nâng cao trách nhiệm giải quyết đơn thuộc thẩm quyền VKSND các cấp, chú trọng việc phối hợp giữa VKSND với các cơ quan tư pháp trong giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp; tiếp tục phát huy hiệu quả việc thực hiện các Quy định, Quy chế phối hợp liên ngành về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp.

2. Công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp.

2.1. Về thực hiện Chỉ thí số 09-CT/TW của Ban Bí thư: VKSND các cấp tiếp tục thực hiện đầy đủ theo các Hướng dẫn công tác khiếu tố các năm trước đây. Trong đó, VKSND các cấp lưu ý phát huy tốt vai trò là cơ quan chủ trì, đầu mối trong công tác rà soát, quản lý kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp; qua đó nắm thông tin phục vụ cho công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp và việc xây dựng báo cáo phục vụ cho Báo cáo của Viện trưởng VKSNDTC trước Quốc hội; để tạo sự thuận lợi cho vai trò là cơ quan chủ trì, VKSND các cấp cần tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy cùng cấp.

2.2. Tại Chỉ thị công tác năm 2012, Viện trưởng VKSNDTC đã yêu cầu VKSND các cấp có các biện pháp tích cực để "tăng cường công tác kiểm sát trực tiếp việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp". Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, VKSND các địa phương cần lưu ý một số vấn đề sau:

- Tăng cường trực tiếp kiểm sát trong lĩnh vực tố tụng hình sự đối với Cơ quan điều tra, Tòa án cùng cấp và cấp dưới. Trong Thi hành án hình sự, đơn vị Khiếu tố cần phối hợp với đơn vị Kiểm sát giam giữ cải tạo và Thi hành án hình sự tiến hành kiểm sát trực tiếp đối với các cơ quan có thẩm quyền trong Thi hành án hình sự. Thủ tục, cách thức tiến hành kiểm sát trực tiếp cần vận dụng tương tự các qui định tại Thông tư 02/TTLT ngày 10/8/2005 của liên ngành tư pháp Trung ương về kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự. Tuy nhiên, không cần thiết phải theo trình tự từng bước như Thông tư (tiến hành như đã hướng dẫn tại Hội nghị tập huấn công tác Khiếu tố).

- Về phân công nhiệm vụ kiểm sát: VKSND các cấp tiếp tục thực hiện đúng Quyết định số 487 ngày 4/9/2008 và hướng dẫn tại Công văn số 3745 ngày 24/11/2008  của VKSNDTC. Các đơn vị nghiệp vụ kiểm sát giải quyết đơn theo lĩnh vực nghiệp vụ chuyên môn của mình, chủ yếu kiểm sát theo từng vụ việc cụ thể ( tập trung kiểm sát sâu về nội dung giải quyết). Đơn vị Khiếu tố kiểm sát chủ yếu theo tình trạng trong từng thời gian cụ thể (6 tháng, 1 năm), các đơn vị nghiệp vụ khác tiến hành kiểm sát cần có sự tham gia của đơn vị Khiếu tố.

- Về chỉ tiêu công tác kiểm sát: Theo Chỉ thị công tác của Viện trưởng VKSNDTC, mỗi VKSND cấp tỉnh phải tiến hành từ 1-2 cuộc kiểm sát trực tiếp. Kiểm sát trực tiếp có thể áp dụng phương thức kiểm sát theo từng vụ, việc cụ thể hoặc kiểm sát theo tình trạng. Viện trưởng VKSND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế tại địa phương để giao nhiệm vụ và chỉ tiêu kiểm sát cho phù hợp, để vừa đảm bảo chỉ tiêu của VKSNDTC vừa đảm bảo tính hiệu quá trong mỗi cuộc kiểm sát. Trường hợp VKSND tỉnh nào không thực hiện được chỉ tiêu thì phải nêu rõ lý do Vụ 7 sẽ tiến hành kiểm tra nếu thấy cần thiết. VKSND các địa phương khi ban hành các văn bản tiến hành kiểm sát phải gửi đầy đủ, kịp thời về VKSND cấp trên trực tiếp VKSND cấp trên theo dõi kết quả kiểm sát của VKSND cấp dưới, tổng hợp các vi phạm của cơ quan tư pháp, định kỳ hàng quý có thông báo rút kinh nghiệm nghiệp vụ với VKSND cấp dưới.

3. Một số nhiệm vụ trọng tâm khác cần thực hiện

Năm 2012, ngoài các nhiệm vụ thường xuyên, VKSNDTC đề ra một số nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

- Đơn vị Khiếu tố thuộc VKSND các cấp phải chủ động hơn nữa trong công tác tham mưu, cụ thể:

+ Tăng cường công tác hướng dẫn, quản lý, đôn đốc, kiểm tra việc giải quyết đơn và kiểm sát giải quyết đơn của các đơn vị nghiệp vụ cùng cấp và VKSND cấp dưới. Ít nhất mỗi tháng 1 lần tổng hợp kết quả theo dõi việc thụ lý, giải quyết đơn để thông báo đến các đơn vị có chức năng giải quyết đơn và báo cáo Lãnh đạo Viện để chỉ đạo; tích cực nắm thông tin, chủ động đề xuất để lãnh đạo Viện giao việc kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo theo qui định tại Điều 5 Quyết định 487/QĐ- VKSTC-V7 ngày 4/9/2008 của Viện trưởng VKSNDTC.

+ Tăng cường công tác tổng kết thực tiễn và hướng dẫn áp dụng pháp luật, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho VKSND địa phương.

- VKSNDTC phối hợp với các cơ quan tư pháp Trung ương xây dựng danh mục đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp áp dụng chung cho các cơ quan tư pháp.

Quá trình thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm nêu trên Vụ 7 sẽ có chương trình, kế hoạch cụ thể yêu cầu các VKSND địa phương phải hợp thực hiện, nếu thấy cần thiết.

4. Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo.

- VKSND các cấp cần thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo, thống kê theo quy định của Quy chế số 198, Quy chế số 59 và Quyết định số 758 của VKSNDTC. Đối với các báo cáo tháng, báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm về báo cáo tổng kết công tác khiếu tố, đơn vị Khiếu tố cấp tỉnh phải đánh giá đúng, đầy đủ tình hình khiếu nại tố cáo giải quyết và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo tư pháp; số liệu thống kê về công tác khiếu tố phụ chính xác, bao gồm kết quả hoạt động khiếu tố của VKSND 2 cấp và phải có thống nhất giữa số liệu gửi Cục Thống kê và số liệu gửi Vụ 7.

- Thực hiện nghiêm túc, đổi mới nội dung báo cáo Quốc hội, phải đánh giá được diễn biến tình hình, nguyên nhân khiếu nại, tố cáo tư pháp và hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo tư pháp ở địa phương mình; nêu những kiến nghị, giải pháp sát thực để VKSNDTC có cơ sở xây dựng báo cáo Quốc hội; thời hạn gửi báo cáo về VKSTC thực hiện như các năm trước.

Định kỳ 6 tháng, VKSNDTC sẽ có thông báo kết quả công tác khiếu tố, trong đó nêu rõ những ưu điểm, tồn tại để VKSND các cấp kịp thời tham khảo, rút kinh nghiệm. Các chỉ tiêu báo các) khác yêu cầu các VKSND cấp tỉnh tiếp tục thực hiện theo Hướng dẫn công tác năm 2011 .

5. Tổ chức thực hiện.

VKSND các cấp tổ chức quán triệt Chỉ thị của Viện trưởng VKSNDTC về nhiệm vụ công tác khiếu tố năm 2012 đến toàn thể cán bộ, Kiểm sát viên trong đơn vị. Trên cơ sở những nội dung trọng tâm công tác khiếu tố được nêu trong Chỉ thị của Viện trưởng VKSNDTC, Hướng dẫn công tác khiếu tố của VKSNDTC và Kế hoạch công tác của VKSND cấp tỉnh, đơn vị Khiếu tố cấp tỉnh xây dựng Chương trình công tác ở cấp mình và Hướng dẫn nghiệp vụ cho VKSND cấp huyện để triển khai thực hiện; các Chương trình công tác và Hướng dẫn nghiệp vụ khiếu tố gửi về VKSNDTC (Vụ 7) trước ngày 20/2/2012.

Quá trình triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc, đề nghị VKSND địa phương báo cáo về VKSNDTC (Vụ 7) để được hướng dẫn./.

   
Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi

Các tin khác