Thông báo rút kinh nghiệm vụ án "Giết người"

Ngày 16/8/2013, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm hủy bản án phúc thẩm số 754/2012/HSPT ngày 20/8/2012 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh đối với Đỗ Văn Tuyến phạm tội "giết người" để xét xử phúc thẩm lại. Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự thấy cần rút kinh nghiệm để Viện kiểm sát địa phương nghiên cứu.

1.Nội dung vụ án và quá trình tố tụng

Theo bản án hình sự phúc thẩm thì: Ngày 9/12/2011, Đỗ Văn Tuyến tham gia vụ án " Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản" ở huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội rồi bỏ trốn vào miền Nam. Ngày 21/12/2011, Tuyến từ cần Thơ đến nhà anh Hoàng Văn Bảy (là người cùng quê với Tuyến) ở ấp Phú Long, xã Tân Phú, Sa Đéc, Đồng Tháp. Khi Tuyến đến, anh Bảy tổ chức uống rượu, đến khoảng 18 giờ cùng ngày, anh Bảy thuê xe taxi của anh Nguyễn Chí Thông cho Tuyến đến bến xe Sa Đéc để mua vé về bến xe Miền Đông. Trước khi Tuyến lên xe, anh Thông đã nhận tiền cước do vợ anh Bảy thanh toán là 60.000 đồng và hứa sẽ giúp Tuyến mua vé xe. Khi đến bến xe, anh Thông đã dẫn Tuyến vào mua vé, nhân viên trạm xe "Phương Trang" thấy Tuyến say rượu, không bán vé cho Tuyến, Tuyến bảo anh Thông đưa Tuyến đi tìm xe khác và sẽ thanh toán tiền cước cho anh Thông, nhưng anh Thôngnói "hết xe rồi". Nghĩ là anh Thông lừa mình nên giữa Tuyến và anh Thông đã cãi, chửi, giằng co, xô xát với nhau. Trong lúc giằng co, xô xát, Tuyến dùng dao đâm vào cánh tay trái của anh Thông rồi bỏ chạy. Thấy anh Thông mặc đồng phục của lái xe taxi, trên tay cầm cục đá đang đuổi theo Tuyến, cùng lúc này lại có tiếng hô "cướp, cướp", do đó một số người dân trong khu vực bến xe tưởng Tuyến cướp xe taxi nên đã cầm theo gạch, đá để tham gia vây bắt Tuyến. Thấy đông người đuổi theo, Tuyến đã lên xe taxi do anh Hồ Minh Lưu điều khiển (đang dừng trả khách trước cửa bến xe) và yêu cầu anh Lưu cho xe chạy. Thấy vậy, anh Thông chạy đến chặn xe và nói với Lưu "đừng chở nó, nó vừa đâm tài xế đấy". Anh Lưu dừng xe, tắt máy và xuống xe bỏ chạy, Tuyến cũng xuống xe và chạy về phía Công ty xổ số kiến thiết tỉnh Đồng Tháp. Tuyến chạy được khoảng 26,5mét thì dừng lại; lúc này anh Thông, anh Lưu cùng một số người đuổi kịp Tuyến và dùng gạch, đá ném Tuyến. Tuyến nhặt một đoạn tre đ khua khoắng, không cho mọi người xông vào bt mình. Nhân lúc Tuyến không để ý, anh Thông dùng đá đánh mạnh vào đầu Tuyến rồi bỏ chạy. Cùng lúc này, một người trong đám đông giật được đoạn tre của Tuyến rồi dùng đoạn tre này đánh Tuyến. Tuyến một tay bịt vết thương trên đu, một tay dùng dao nhọn có sn trong người khua khoắng loạn xạ; anh Phan Văn Giàu và anh Đỗ Quốc Phong xông vào khống chế Tuyến thì anh Phong bị Tuyến dùng dao đâm sượt qua ngực, anh Giàu bị đâm trúng ngực. Tuyến đẩy anh Phong để bỏ chạy, làm cho anh Phong bị ngã đập lưng vào các mảnh gạch ng vỡ sc nhọn nm trên đường. Tuyến chạy vào nhà trọ của bà Võ Thị Thắm thì được bà Thắm lấy cho chiếc quần cũ để bịt máu trên đầu, sau đó bà Thắm điện thoại báo Công an phường 2, thị xã Sa Đéc đến giải quyết và đưa Tuyến đi cấp cứu. Tuyến bị bắt sau hai ngày điều trị vết thương.

Đối với anh Nguyễn Văn Giàu, sau khi bị Tuyến đâm vào ngực đã được người nhà đưa đi cấp cứu, nhưng do vết thương quá nặng nên anh Giàu đã bị chết sau hơn 20 ngày điều trị.

Tại kết luận giám định tử thi số 16/12/GĐPY ngày 2/2/2012, Khoa giải phẫu bệnh - Pháp y thuộc bệnh viện chợ rẫy kết luận anh Phan Văn Giàu chết do bị đâm thủng tâm thất phải độ dài l,5cm.

Tại kết luận giám định pháp y thương tích số 67/KL-PC54 ngày 4/1/2012, Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp kết luận anh Nguyễn Chí Thông bị thương tại cánh tay trái với tỷ lệ thương tật là 01%.

Tại kết luận giám định pháp y thương tích số 68/KL-PC54 ngày 4/1/2012, phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp kết luận: anh Đỗ Quốc Phong bị thương tích tại vùng lưng trái gần đốt sống thắt lưng có vết sẹo thẳng mầu nâu đỏ chạy dọc từ trên xuống và ra ngoài, kích thước dài lcm, rộng nhất 0,2cm, được tính tỷ lệ thương tật 04%; cách 5,5cm dưới sau mũi ức bên phải có vết sẹo mầu nâu hình bầu dục kích thước dài 0,5cm, rộng nhất 0,3cm, được tính tỷ lệ thương tật 01%; áp dụng luật cộng lùi và theo quy định tiêu chuẩn thương tật, xác định tỷ lệ thương tật của anh Đỗ Quốc Phong là 4,96%.

Tại kết luận giám định pháp y thương tích số 198/KL-PC54 ngày 22/2/2012 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp kết luận Đỗ Văn Tuyến bị thương tích 02%.

Tại bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 181/GĐPY-TT ngày 28/3/2012 của Trung tâm pháp y tỉnh Đồng Tháp kết luận đối với Đỗ Văn Tuyến: về y học không có bệnh tâm thần; về pháp luật đủ năng lực điều khiển hành vi, kết luận chung về năng lực trách nhiệm: không bị tâm thần, đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự.

Tại bản án hình sự sơ thẩm số 38/2012/HSST ngày 30/5/2012, Tòa án nhân dân tỉnh Đ áp dụng các điểm a,n, và p khoản 1 Điều 93 Bộ luật hình sự, xử phạt Đỗ Văn Tuyến tử hình về tội "Giết người"; căn cứ Điều 305, 610 Bộ luật dân sự, ghi nhận sự tự nguyện bồi thường của bị cáo cho những người đại diện hợp pháp của người bị hại là chị Đỗ Thị Bích Thủy và các cháu Phan Thị Hồng Lan, Phan Thị Thùy Linh là con anh Giàu số tiền 172.221.432 đồng; ghi nhận sự tự nguyện bồi thường của bị cáo cho anh Đỗ Quốc Phong số tiền 1.260.000 đồng.

Ngày 10/6/2012, Đỗ Văn Tuyến kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Ngày 11/6/2012, những người đại diện hp pháp của người bị hại là chị Đỗ Thị Bích Thủy và các cháu Phan Thị Hồng Lan, Phan Thị Thùy Linh kháng cáo xin giảm hình phạt cho bị cáo.

Tại bản án hình sự phúc thẩm số 754/2012/HSPT ngày 20/8/2012, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh giữ nguyên quyết định của bản án hình sự sơ thẩm đối với bị cáo.

Ngày 3/5/2013, vụ án được kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm để hủy bản án hình sự phúc thẩm nêu trêu. Ngày 16/8/2013, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, hủy bản án hình sự phúc thẩm số 754/2012/HSPT ngày 20/8/2012 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh để xét xử phúc thẩm lại cho đúng pháp luật.

II. Một số vấn đề cần rút kinh nghiệm

- Về xác định "có tính chất côn đồ đi với hành vi phạm tội của bị cáo Đỗ Văn Tuyến

Từ việc Hoàng Văn Bảy là người thuê xe taxi của Nguyễn Chí Thông và vợ anh Bảy là người trả tiền cước cho anh Thông để anh Thông đưa Đỗ Văn Tuyến đến bến xe tìm xe khách. Do anh Thông nói giờ này vẫn còn xe nên trước khi lên xe taxi giữa Tuyến và anh Thông có thỏa thuận, anh Thông có trách nhiệm tìm xe khách cho Tuyến. Tại bến xe Sa Đéc, anh Thông không tìm được xe khách cho Tuyến, nên hai người đã xô xát với nhau, anh Thông bị Tuyến dùng dao gây thương tích ở cánh tay trái với tỷ lệ thương tật 01%, anh Thông đã cầm đá đuổi đánh Tuyến. Thấy lái xe taxi bị thương, đang cần đá đuổi đánh Tuyến, có người tưởng Tuyến cướp xe taxi đã hô "cướp, cướp". Mặc dù biết Tuyến không cướp xe taxi, nhưng anh Thông vẫn để cho mọi người đuổi theo bắt Tuyến. Thấy đông người cầm gạch, đá vây quanh mình, Tuyến đã lấy dao ra để dọa. Anh Phan Văn Giàu và Đỗ Quốc Phong nghe tiếng hô "cướp, cướp" cũng tham gia đuổi đánh và xông vào giằng co con dao với Tuyến, thì anh Thông đi từ phía sau cầm cục đá đập mạnh vào đầu Tuyến rồi bỏ chạy. Tuyến bị chảy máu ở đầu nhưng vẫn giật được dao, rồi dùng dao khua khoang loạn xạ làm anh Phong bị thương tích ở phần ngực 01%, anh Giàu bị đâm vào ngực dẫn đến tử vong. Do Tuyến đẩy anh Phong ngã nên anh Phong bị thêm thương tích ở lưng 4%. Như vậy, hành vi nêu trên của Đ Văn Tuyến không xuất phát từ một lý do vô cớ hay vì một mâu thun nhỏ nhặt nào khác, đồng thời có cơ sở đkhẳng định Tuyến không có ý thức tước đoạt tính mạng của anh Nguyễn Chí Thông và anh Đ Quốc Phong, do đó Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng điểm a (giết nhiều người) và điểm n (có tính chất côn đồ) theo khoản 1 Điều 93 Bộ luật hình sự đối với bị cáo là không đúng với tính chất của hành vi phạm tội.

-Váp dụng hình phạt

Do Đỗ Văn Tuyến đã có hai tiền án (chưa được xóa án tích) nên khi xét xử, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm đã kết án Đỗ Văn Tuyến về tội "Giết người" thuộc điểm p (tái phạm nguy hiểm) khoản 1 điều 93 Bộ luật hình sự là có căn cứ. Nhưng khi xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, Hội đồng xét xử không phát hiện ra những tình tiết nêu trên mà vẫn xác định hành vi phạm tội của Đỗ Văn Tuyến thuộc trường hợp "giết nhiều người" và "có tính chất côn đồ” quy định tại điểm a và điểm n khoản 1 Điều 93 Bộ luật hình sự; đồng thời còn cho rằng đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo không có tình tiết giảm nhẹ đặc biệt nào và đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo của đại diện gia đình người bị hại cũng không có căn cứ để chấp nhận nên đã giữ nguyên hình phạt tử hình đối với bị cáo Đỗ Văn Tuyến là sai lầm nghiêm trọng. Trong khi đó, bị cáo có bố và ông nội là người có công với cách mạng được tặng thưởng Huy chương kháng chiến hạng nhì; bố bị cáo mắc bệnh tâm thần do nhiễm chất độc da cam, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 46 Bộ luật hình sự là thiếu sót.

Thông qua vụ án này, Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự thông báo đế Viện kim sát địa phương nghiên cứu trao đổi trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự./.

 

(Tên môt số địa danh đã được BBT thay đổi).

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi