Công tác kiểm sát việc giải quyết việc dân sự

 

Thông qua công tác kiểm tra bản án, quyết định của Tòa án do Viện kiểm sát cấp sơ thẩm kiểm sát việc giải quyết việc dân sự “Yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, người yêu cầu là bà Đặng Thị Sâm, sinh năm: 1963; trú tại: Thôn 5, xã Kỳ Phong, huyện K, tỉnh H, người bị yêu cầu là ông Dương Doãn Thiêm, sinh năm: 1958, trú tại: Thôn 5, xã Kỳ Phong, huyện K, tỉnh H. Viện KSND tỉnh thấy trong quá trình giải quyết việc dân sự, Tòa án cấp sơ thẩm có sai lầm nghiêm trọng trong áp dụng pháp luật dẫn đến quyết định giải quyết không đúng. Sau đây là nội dung việc dân sự và những vấn đề cần rút kinh nghiệm.

           I. NỘI DUNG YÊU CẦU

Năm 1997, bà Đặng Thị Sâm và ông Dương Doãn Thiêm sinh sống với nhau như vợ chồng, quá trình chung sống hai người có 02 con chung là Dương Doãn Bảo và Dương Doãn Vinh. Năm 2017, bà Sâm với ông Thiêm đã đăng ký kết hôn tại UBND xã Kỳ Phong, huyện K, tỉnh H. Hiện nay ông Thiêm bị tai biến, gia đình đã đưa ông Thiêm đi điều trị nhiều nơi nhưng bệnh tình ông không thuyên giảm. Đầu năm 2018, ông Thiêm mất hết khả năng nhận biết, mọi sinh hoạt cá nhân ông Thiêm đều phải nhờ vào sự giúp đỡ của người khác, ông Thiêm không có khả năng tự mình thực hiện các giao dịch dân sự. Ngày 30/3/2018, gia đình đã đưa ông Dương Doãn Thiêm đến Trung tâm giám định y khoa tỉnh H. Tại Kết luận giám định y khoa số 05/GĐYK-TYC ngày 30/3/2018 của Hội đồng giám định y khoa kết luận ông Dương Doãn Thiêm có tỷ lệ tổn thương cơ thể là 81% (tám mốt phần trăm), mất khả năng kiểm soát năng lực hành vi dân sự. Do vậy, bà Đặng Thị Sâm có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện K tuyên bố ông Dương Doãn Thiêm mất năng lực hành vi dân sự.

Tại Quyết định giải quyết việc dân sự sơ thẩm số 01/2018/QĐDS-ST ngày 06/6/2018 của Tòa án nhân dân huyện K đã quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, Điều 362, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật TTDS; Điều 19, Điều 22 Bộ luật dân sự; khoản 1 Diều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH:

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Đặng Thị Sâm về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Tuyên bố: ông Dương Doãn Thiêm, sinh năm 1958, trú tại thôn 5, xã Kỳ Phong, huyện K, tỉnh H mất năng lực hành vi dân sự.

Ngoài ra còn Quyết định về quyền kháng cáo của đương sự về lệ phí theo quy định pháp luật.

          II. NHỮNG VẮN ĐỀ CẦN RÚT KINH NGHIỆM

- Theo quy định tại khoản 3 Điều 12 Luật Giám định tư pháp năm 2012, Điều 7, Điều 8 Nghị định số 85/2013/NĐ-CP ngày 29/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp, thì giám định pháp y tâm thần do Viện pháp y tâm thần Trung ương và Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thuộc Bộ y tế thực hiện. Mặt khác, theo quy định của pháp luật thì Hội đồng giám định y khoa tỉnh không có chức năng, nhiệm vụ về giám định pháp y tâm thần.

- Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự 2015 thì, khi một người mắc bệnh khác mà không thế nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích lên quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Từ những quy định pháp luật nêu trên cho thấy Kết luận giám định y khoa số 05/GĐYK-TYC ngày 30/3/2018 của Hội đồng giám định y khoa tỉnh H không phải là căn cứ đế Tòa án chấp nhận yêu cầu của đương sự theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015.

Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật, chấp nhận yêu cầu của đương sự không đúng quy định. Tuy nhiên, quá trình kiểm sát việc giải quyết và tham gia phiên họp, Viện kiểm sát cùng cấp không phát hiện được vi phạm nêu trên để thực hiện quyền kháng nghị hoặc báo cáo Viện kiểm sát cấp trên kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.

Viện KSND tỉnh (Phòng 9) thông báo để Viện KSND các huyện, thị xã, thành phố rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát bản án, quyết định của Tòa án cùng cấp./.

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi