Thông báo rút kinh nghiệm trong việc đình chỉ giải quyết vụ án dân sự và giải quyết "yêu cầu chia tài sản chung"

Qua công tác kiểm sát theo thủ tục phúc thẩm đối với quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm bị kháng cáo của Tòa án nhân dân huyện Sơn Hòa giải quyêt “yêu câu chia tài sản chung” giữa nguyên đơn bà Lê Thị Kim Giáo, Lê Thị Kim Phi với bị đơn Lê Thị Kim Châu. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên thấy cần thông báo đến Viện kiểm sát nhân dân huyện thị xã, thành phố rút kinh nghiệm trong quá trình kiểm sát giải quyết các vụ án như sau:

1. Nội dung vụ án

Tài sản nguyên đơn khởi kiện là nhà ở cấp 4 có diện tích 91m2 gắn liền trên quyền sử dụng đất diện tích 7.982,45m2 thửa 439, tờ bản đồ 21, tọa lạc tại khu phố Tịnh Sơn, thị trấn Củng Sơn, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên được xác định theo Biên bản tài sản kèm theo Sơ đồ hiện trạng lập ngày 31/12/2014 của Hội đồng định giá tài sản Tòa án nhân dân huyện Sơn Hòa, vì cho rằng các tài sản này do cha mẹ nguyên đơn là vợ chồng ông Lê Ngọc Tịnh - bà Nguyễn Thị Nghiêm tạo lập, nay cha mẹ chết thì các con được thừa hưởng khối tài sản này nên yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung, toàn bộ tài sản nhà đất trên hiện do bị đơn bà Châu là người quản lý sử dụng.

Diện tích đất trên đã được Nhà nước cân đối giao đất theo Nghị định 64/CP năm 1993 cho hộ gia đình ông Lê Ngọc Tịnh gồm 04 nhân khẩu, gồm:  vợ chồng ông Tịnh, bà Nghiêm, con trai Lê Văn Tiên, cháu Lê Thị Mỹ Linh, mỗi nhân khẩu được cân đối 1.027m2X 4 = 4.108m2 và đất ở được cấp là 400m2, tổng cộng là 4.508m2; đối với diện tích còn lại là đất 5% được Nhà nước cho hộ gia đình ông Thịnh (nay là bà Châu) thuê lại để sản xuất.

Vợ chồng ông Tịnh, bà Nghiêm có tất cả 06 người con: Lê Thị Kim Giáo, Lê Thị Kim Phi, Lê Thị Kim Châu, Lê Văn Tiên (chết tháng 12/2012), Lê Văn Hòa (chết tháng 10/2012 có các con Lê Minh Xuân, Lê Thị Kim Nhung, Lê Thị Hận), Lê Văn Công (chết năm 2004 có các con Lê Thị Giang, Lê Văn Gia). Ông Tịnh chết năm 1996, bà Nghiêm chết năm 1997 không để lại di chúc.

2.  Quá trình giải quyết của cấp sơ thẩm

Trong quá trình giải quyết Tòa án nhân dân huyện Sơn Hòa xét thấy nguyên đơn Lê Thị Kim Phi đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần hai mà vẫn vắng mặt; Đã yêu cầu nguyên đơn Lê Thị Kim Giáo cung cấp họ tên, năm sinh và địa chỉ nơi ở cụ thể của các đồng thừa kế, của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên qụan đến việc giải quyết vụ án, nhưng nguyên đơn Lê Thị Kim Giáo không cung cấp đầy đủ; Đơn khởi kiện và các tài liệu chứng cứ kèm theo nguyên đơn không cung cấp được văn bản thỏa thuận về phần mỗi người được hưởng trong khối tài sản chung, mặc dù Tòa án đã yêu cầu nhiều lần; Tài sản chung nguyên đơn xác định là thửa đất số 439, tờ bản đồ 21 được Nhà nước cấp cho ông Lê Ngọc Tịnh có thời hạn sử dụng đến năm 2015, nay đã quá hạn.

Do đó Tòa án nhân dân huyện Sơn Hòa căn cứ điểm e, i và k khoản 1 Điều 192 và Điều 194 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2011 đình chỉ giải quyết vụ án dân sự thụ lý số 65/2013/TLST-DS ngày 28/5/2013 về việc tranh chấp yêu cầu chia tài sản chung giữa nguyên đơn bà Lê Thị Kim Giáo, Lê Thị Kim Phi với bị đơn Lê Thị Kim Châu.

Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án còn quyết định về án phí, chi phí định giá, quyền kháng cáo, kháng nghị.

Ngày 08/3/2016 nguyên đơn bà Giáo và bà Phi có đơn kháng cáo.

3. Vi phạm thủ tục tố tụng của cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm

- Về tống đạt triệu tập đương sự: cấp sơ thẩm có giấy triệu tập số 315 ngày 32/11/2015 và số 317 ngày 08/12/2015 (BL 126-129) yêu cầu bà Phi đến Tòa làm việc, tuy nhiên chỉ có lưu vận đơn gửi bưu phẩm tại Bưu cục huyện Sơn Hòa, không thể hiện việc bà Phi đã được tống đạt hợp lệ các giấy triệu tập của Tòa án. Đối với các Giấy triệu tập số 217, 285, 310, 41 (BL 122-125) cấp sơ thẩm xác định địa chỉ bà Phi tại Khu phố Tịnh Sơn, thị trấn Củng Sơn, huyện Sơn Hòa để triệu tập là chưa chính xác, và cho rằng bà Phi triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt là không phù hợp theo quy định tại Chương X về cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về việc thực hiện nghĩa vụ cung cấp chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án: cấp sơ thẩm có Giấy báo ngày 18/12/2015 (BL 143) thông báo về việc yêu cầu bà Giáo cung cấp chứng cứ, đến ngày 21/12/2015 (dấu công văn đến ngày 28/12/2015), bà Giáo có văn bản trình bày cung cấp thông tin về nhân thân, tin tức, địa chỉ đối với ông Lê Văn Hòa, Lê Văn Tiên, Lê Văn Công và các con. Cấp sơ thẩm chưa tiến hành xác minh tư cách đương sự, xác minh và đưa những người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn Hòa, Lê Văn Tiên, Lê Văn Công vào tham gia tố tụng và triệu tập những người này để tiến hành lấy lời khai làm rõ những nội dung có liên quan đến vụ án. Trong đó, tại Bản tường trình ngày 06/6/2013 và các bản tự khai (BL 68/71) bị đơn bà Châu xác định nhà đất tranh chấp có nguồn gốc do cha mẹ tạo lập để lại cho các con, cháu thay nhau quản lý sử dụng và có đề nghị Tòa nếu giải quyết thì phải giao chia cho bà Châu được quyền sử dụng 1.025m2 đất. Do đó, cấp sơ thẩm cho rằng nguyên đơn không cung cấp văn bản thỏa thuận cúa các đồng thừa kế công nhận tài sản tranh chấp là tài sản chung, cũng như xác định phần mỗi người được hưởng trong khối tài sản chung để đình chỉ giải quyết vụ án là chưa thu thập, xem xét đánh giá toàn diện chứng cứ, chưa làm rõ ý kiến yêu cầu của đương sự, người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của đương sự đối với phần tài sản nhà ở và diện tích đất được Nhà nước cân đối giao theo Nghị định 64/CP năm 1993 cho vợ chồng ông Tịnh, bà Nghiêm đang tranh chấp trong vụ án.

Từ những vi phạm trên, nên cấp phúc thẩm đã hủy Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 01/2016/QĐST-DS ngày 01/3/2016 của Tòa án nhân dân huyện Sơn Hòa và giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết theo thủ tục chung.

Như vậy lý do và căn cứ đình chỉ giải quyết vụ án của Tòa án sơ thẩm không đúng, đương sự có kháng cáo, nhưng cấp sơ thẩm không phát hiện được vi phạm yêu cầu Tòa án chuyển hồ sơ nghiên cứu để kháng nghị phúc thầm hoặc báo cáo đề nghị Viện kiểm sát cấp trên kháng nghị.

Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên thông báo đến Viện KSND huyện, thị xã, thành phố nghiên cứu và rút kinh nghiệm trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật./.


 

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi