Thông báo rút kinh nghiệm vụ án “Mua bán trái phép chất ma túy”

 Ngày 22/10/2015, Hội đồng Thẩm phán - Tòa án nhân dân tối cao đã xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm vụ án Phàn Văn Phủ và đồng bọn phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy” ở Lào Cai. Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự Viện kiểm sát nhân dân tối cao thông báo rút kinh nghiệm như sau:

1)    Nội dung và quá trình giải quyết vụ án (theo bản án sơ thẩm):

Hồi 12 giờ ngày 16/2/2009, Tổ công tác phòng chống ma túy thuộc Bộ chỉ huy Biên phòng  tỉnh Lào Cai, phối hợp với đồn biên phòng 241 huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai đang làm nhiệm vụ tại thôn Mã Tuyển 2, xã Mường Khương, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai phát hiện và bắt quả tang Phàn Văn Phủ, Phàn Seo Ngáo và hai đối tượng (trốn thoát) đang  mua bán 5.998 ống thuốc tân dược (tương đương 11.96ml) nghi là chất ma túy DIAZEPAM. Quá trình điều tra Phàn Văn Phủ và Phàn Seo Ngáo khai nhận: Ngày 15/2/2009, khi Phủ và Ngáo đi chợ huyện Mường Khương gặp 02 người đàn ông đưa cho Phủ và Ngáo 01 ống thuốc tiêm loại 2ml nói đi tìm mặt hàng này bán lại cho họ giá 7.000đ/ống Phủ và Ngáo đồng ý. Ngày hôm sau họ đến thôn Sản Hồ, xã Mường Khương mua của một người Trung Quốc (không biết tên) 5.998 ống DIAZEPAM trên đường vận chuyển đến cho 2 đối tượng ở khu vực nghĩa trang huyện Mường Khương thì bị Công an bắt quả tang.

Theo kết luận giám định số 35/GĐMT ngày 18/2/2009 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh Lào Cai kết luận: Xét nghiệm ngẫu nhiên 30 ống trong số 5.998 ống thuốc tân dược bị thu giữ đều là thuốc DIAZEPAM loại 10mg, 2ml/ống. Theo thông tin trên vỏ hộp 10 ống thì lô thuốc tiêm này xuất xưởng ngày 27/10/2008 có hạn dùng đến tháng 9/2010, được sản xuất theo tiêu chuẩn dược quốc gia Trung Quốc; trên thị trường thường gọi là Valium, Xeduxen…

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 40/2009/HSST ngày 10/9/2009 của Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai áp dụng điểm g khoản 4, khoản 5 Điều 194; điểm p khoản 1 Điều 46; Điều 20; Điều 53 Bộ luật hình sự xử phạt Phàn Văn Phủ tử hình và Phàn Seo Ngáo tù chung thân về tội “ Mua bán trái phép chất ma túy”.

Ngày 16, 17/9/2009, các bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Bản án hình sự phúc thẩm số 691/2009/HSPT ngày 24/11/2009 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Hà Nội giữ nguyên quyết định về tội danh và hình phạt của án sơ thẩm đối với Phàn Văn Phủ và Phàn Seo Ngáo.

Ngày 15/5/2015,  Chánh án Tòa án nhân dân tối cao có Kháng nghị giám đốc thẩm số 14/2015/HS - TK đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hủy Bản án hình sự phúc thẩm số 691/2009/HSPT ngày 24/11/2009 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Hà Nội và Bản án hình sự sơ thẩm số 40/2009/HSST ngày 10/9/2009 của Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai để xét xử sơ thẩm lại đối với các bị cáo theo đúng qui định pháp luật.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 14/2015/HS – GĐT ngày 22/10/2015, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã quyết định chấp nhận kháng nghị, hủy hai bản án nói trên để xét xử lại.

2) Một số vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Ngày 16/2/2009, Phàn Văn Phủ, Phàn Seo Ngáo bị bắt quả tang đang  mua bán 5.998 ống thuốc tân dược (tương đương 11.96ml) nghi là chất ma túy. Tại bản Kết luận giám định số 35/GĐMT ngày 18/2/2009 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh Lào Cai cho thấy: “Xét nghiệm ngẫu nhiên 30 ống trong số 5.998 ống thuốc tân dược bị thu giữ đều là thuốc DIAZEPAM loại 10mg, 2ml/ống…”, mà chưa xác định cụ thể về thành phần, hàm lượng chất ma túy DIAZEPAM là bao nhiêu trong mỗi ống thuốc trên.

 Theo qui định tại tiểu mục 1.4 mục 1 phần I của Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT ngày 24/12/2007 của Bộ Công an- Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp ghi rõ: “Trong mọi trường hợp, khi thu giữ được các chất nghi là chất ma túy hoặc tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy thì đều phải trưng cầu giám định để xác định loại, hàm lượng, trọng lượng chất ma túy, tiền ma túy”. Tại tiểu mục 3.5 mục 3 phần II Thông tư này cũng qui định “thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là để chữa bệnh, chỉ chứa một hàm lượng nhất định chất ma túy”.

Theo Công văn số 11868/QLD-KD ngày 05/9/2011 của Cục quản lý dược - Bộ Y tế cho rằng “DIAZEPAM là chất hướng tâm thần, ở Việt Nam DIAZEPAM có trong danh mục thuốc hướng tâm thần. Để xác định hàm lượng hoạt chất DIAZEPAM trong mỗi ống thuốc, phải căn cứ vào công thức bào chế do nhà sản xuất công bố và kết quả định lượng hàm lượng hoạt chất DIAZEPAM trong mỗi ống thuốc đó do cơ quan có thẩm quyền tiến hành”

Tại Công văn số 4257/QLD- KD ngày 5/3/2015 của Cục quản lý dược Bộ Y tế gửi Tòa án nhân dân tối cao có nội dung: “ Nếu trong 1 ống dung dịch chứa DIAZEPAM loại 10mg, 2ml/ống, đã được xác định hoạt chất và hàm lượng đúng như ghi trên nhãn thì sẽ chứa 10mg DIAZEPAM”. Như vậy, tang vật là 5.998 ống thuốc trên do các bị cáo mua bán qui đổi thành 59,98 gam chất ma túy DIAZEPAM tương đương 11.996ml ở dạng chất lỏng nên bắt buộc phải phải giám định hàm lượng chất ma túy để làm căn cứ kết tội đối với các bị cáo.

Thông tư liên tịch số 08/2015/TTLT - BCA -VKSNDTC - TANDTC - BTP ngày 14/11/2015 của các cơ quan Tư pháp Trung ương tiếp tục hướng dẫn chất ma túy là vật chứng thu được ở dạng lỏng bắt buộc phải giám định hàm lượng. Tại khoản 2 Điều 1 tiết 1.4 Thông tư qui định: “Trong mọi trường hợp, khi thu giữ các chất nghi là chất ma túy hoặc tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy thì đều phải trưng cầu giám định để xác định loại và trọng lượng chất ma túy, tiền chất thu được. Bắt buộc phải trưng cầu giám định hàm lượng để xác định trọng lượng chất ma túy trong các trường hợp sau:

a)    Chất ma túy, tiền chất ma túy ở thể rắn được hòa thành dung dịch

b)    Chất ma túy, tiền chất ma túy ở thể lỏng đã được pha loãng”

Đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, các bị cáo bị kết án mức hình phạt cao nhất, nhưng cơ quan tố tụng ban đầu là Bộ đội biên phòng tỉnh Lào Cai khi ra quyết định trưng cầu giám định chỉ yêu cầu xác định có chất ma túy hay không mà không trưng cầu giám định hàm lượng chất ma túy đối với số tang vật bị thu giữ là có vi phạm.   

Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự thông báo để Viện kiểm sát địa phương nghiên cứu rút kinh nghiệm, nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự./.

 

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi