Đấu tranh chống vi phạm pháp luật kinh tế ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay

Xổm Thong Vi LayPhon

Đảng nhân dân cách mạng Lào và Nhà nước Lào luôn chú trọng đến công tác đấu tranh chống vi phạm pháp luật và tội phạm kinh tế. Điều này được ghi nhận trong Văn kiện Đại hội Đảng nhân dân cách mạng Lào năm 2005 lần thứ VIII: "... Là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước, trong đó phòng ngừa là cơ bản nhằm loại trừ nguyên nhân, điều kiện vi phạm pháp luật, ngăn chặn vi phạm pháp luật xảy ra, phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh các trường hợp phạm tội và giáo dục cải tạo người phạm tội trở thành công dân có ích cho xã hội". Theo Nghị quyết Đại hội Đảng nhân dân cách mạng Lào lần thứ VIII, quan điểm chỉ đạo cuộc đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật kinh tế như sau:

 

- Cuộc đấu tranh chống vi phạm pháp luật nói chung và vi phạm pháp luật kinh tế nói riêng phải được tiến hành một cách kiên quyết theo phương châm cấp trên làm gương cho cấp dưới, cán bộ và đảng viên làm gương cho cán bộ ngoài Đảng noi theo.

 

- Xuất phát từ nguyên nhân xảy ra tình trạng vi phạm pháp luật kinh tế là do một số cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân có phẩm chất đạo đức kém, mơ hồ về chính trị, coi thường pháp luật, kỷ cương phép nước... Do đó, muốn cho cuộc đấu tranh này có hiệu quả phải sử dụng đồng bộ nhiều biện pháp: tư tưởng, chính trị - pháp lý, hành chính, kinh tế, quản lý, thanh tra - kiểm tra... và có sự phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp dưới sự chỉ đạo tập trung thống nhất các cấp uỷ Đảng để phát hiện và đấu tranh mới mang lại kết quả cao.

 

- Gắn cuộc đấu tranh khắc phục tình trạng vi phạm pháp luật với cuộc vận động đổi mới chỉnh đốn Đảng, với cuộc cải cách hệ thống hành chính, làm trong sạch bộ máy Nhà nước, sắp xếp lại tổ chức, bố trí lại cán bộ ở mọi cấp, ngành.

 

- Gắn cuộc đấu tranh khắc phục tình trạng vi phạm pháp luật với việc bổ sung, sửa đổi và từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật và các chính sách kinh tế - xã hội.

 

- Phải động viên, tổ chức cho quần chúng tham gia đấu tranh chống vi phạm pháp luật trên cơ sở có cơ chế đảm bảo trên thực tế trách nhiệm và quyền hạn của họ, trong việc kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước.

 

- Việc điều tra, truy tố và xét xử các hành vi phạm tội phải nghiêm, tuân thủ các nguyên tắc tối cao được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2003. Trong phạm vi bài viết này, xin đề cập đến hai vấn đề: Chủ thể phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật kinh tế và một số biện pháp đấu tranh mà Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào đang tiến hành.

 

1. Các chủ thể tham gia đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật kinh tế

 

a. Các chủ thể tham gia trực tiếp

 

Bộ An ninh Lào: Công an là lực lượng nòng cốt trong cuộc đấu tranh chống vi phạm pháp luật. Trong Bộ An ninh Lào có hai đơn vị trực tiếp tham gia: Cục An ninh kinh tế trực thuộc Tổng Cục An ninh - Bộ An ninh chuyên điều tra về vi phạm pháp luật kinh tế có liên quan đến chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước và có yếu tố về an ninh quốc gia; Cục Cảnh sát kinh tế trực thuộc Tổng cục Cảnh sát - Bộ An ninh điều tra các vi phạm pháp luật khác trong hoạt động kinh tế.

 

Đối với tội phạm kinh tế, với phương châm tấn công kiên quyết, lực lượng Công an đã tập trung lực lượng trừng trị bọn đầu sỏ, côn đồ, tham nhũng, buôn lậu lớn... phối hợp với các tổ chức Cảnh sát quốc tế và Cảnh sát các nước láng giềng trong việc truy bắt, xử lý, dẫn độ các tội phạm quốc tế. Qua quá trình điều tra, cơ quan Công an đã tổ chức rút kinh nghiệm, tìm ra nguyên nhân, điều kiện gây ra vi phạm pháp luật trong từng vụ án, có các kiến nghị cần thiết đối với các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, để có biện pháp thích hợp trong cuộc đấu tranh chống vi phạm pháp luật nói chung, tội phạm kinh tế nói riêng.

 

Viện kiểm sát nhân dân các cấp của Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào có các chức năng thực hành quyền kiểm sát chung, quyền công tố và quyền kiểm sát các hoạt động tư pháp theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Trong Viện kiểm sát nhân dân tối cao có các Vụ tham gia trực tiếp như Vụ kiểm sát chung, Vụ Kiểm sát hình sự, Vụ Kiểm sát kinh tế. Các Viện kiểm sát nhân dân địa phương thực hành quyền kiểm sát chung, quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp các địa phương mình. Các Viện kiểm sát quân sự thực hành quyền kiểm sát chung, quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp theo quy định của pháp luật.

 

Toà án nhân dân: Thay mặt Nhà nước để thực hiện chức năng xét xử nhằm đấu tranh chống vi phạm pháp luật. Toà án nhân dân có các đơn vị tham gia trực tiếp cuộc đấu tranh này như Toà hình sự, Toà dân sự ở Toà án nhân dân tối cao, các Toà án nhân dân địa phương. Qua công tác xét xử, Toà án nhân dân các cấp phát hiện những sơ hở, thiếu sót của công tác quản lý kinh tế mà kẻ phạm tội đã lợi dụng, để phối hợp với các cơ quan, tổ chức khắc phục, góp phần vào cuộc đấu tranh chống vi phạm pháp luật có hiệu quả, giữ vững an ninh trật tự pháp luật.

 

Thanh tra Nhà nước: Cấp Trung ương gồm có hai Vụ trực tiếp tham gia đấu tranh chống vi phạm pháp luật như: Vụ Thanh tra chung và Vụ Thanh tra kinh tế, có địa phương cấp tỉnh có Phòng Thanh tra chung và Phòng Thanh tra kinh tế. Thanh tra Nhà nước là một trong những cơ quan nòng cốt trong việc đấu tranh chống vi phạm pháp luật của Nhà nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào.

 

b. Các chủ thể khác tham gia đấu tranh chống vi phạm pháp luật kinh tế

 

Mặt trận Lào xây dựng đất nước thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình, đã phát huy được vai trò là trung tâm hiệp đồng các tổ chức thành viên, làm tốt công tác xây dựng chính quyền các cấp, chính quyền của nhân dân và vì dân. Vận động toàn dân xây dựng cuộc sống mới, thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết có liên quan đến đấu tranh chống vi phạm pháp luật và tội phạm. Đồng thời phối hợp các cấp uỷ Đảng, chính quyền tiến hành tham gia phong trào đấu tranh chống vi phạm pháp luật và tội phạm, phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, giữ vững an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội.

 

Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng Lào phát huy chức năng và nhiệm vụ của mình, phát động phong trào đấu tranh chống tội phạm. Ban Thường vụ Đoàn các cấp đã phối hợp cùng với Công an các cấp tổ chức cho thanh thiếu niên trong các cấp cơ sở của mình ký cam kết không vi phạm pháp luật như: Không trộm cắp, không buôn lậu, không buôn bán và sử dụng chất ma túy, gây rối trật tự... gắn với việc thực hiện phong trào "Thanh niên bảo vệ Tổ quốc", "Thanh niên xây dựng cuộc sống mới", "Thanh niên ba không" trong cuộc đấu tranh chống ma túy như: Không trồng thuốc phiện, sản xuất chất ma túy, không tàng trữ chất ma túy, không hút, tiêm chích ma tuý"...

 

Hội Liên hiệp phụ nữ Lào: Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ đã phối hợp chặt chẽ với các ngành có liên quan trong đấu tranh chống vi phạm pháp luật và tội phạm, nhất là công tác tuyên truyền vận động chị em gắn việc thực hiện các phong trào như: Phong trào giúp nhau làm kinh tế, văn hoá nghệ thuật, với việc tham gia phong trào bảo vệ an ninh tổ quốc, phong trào xây dựng gia đình không vi phạm pháp luật...

 

Liên hiệp công đoàn Lào: Công đoàn các cấp chú trọng đến công tác tuyên truyền, vận động Công đoàn thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Liên hiệp công đoàn phối hợp chặt chẽ với Công an, chính quyền các cấp từ Trung ương đến cơ sở thành lập Ban chỉ đạo tuyên truyền đấu tranh chống vi phạm pháp luật, phong trào bảo vệ an ninh tổ quốc trong các cơ quan, xí nghiệp. Duy trì thường xuyên công tác kiểm tra định kỳ, đột xuất, đôn đốc các ngành và cơ sở thực hiện tốt công tác đấu tranh chống vi phạm pháp luật, bảo vệ an ninh ở đơn vị. Tuyên truyền giáo dục cho công đoàn, công nhân lao động, nâng cao nhận thức, hiểu biết về tình hình nhiệm vụ đấu tranh chống vi phạm pháp luật trong thời kỳ đổi mới.

 

2. Một số biện pháp đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật kinh tế ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào

 

2.1. Ban hành pháp luật (xây dựng thể chế)

 

Nhà nước Lào trong những năm qua đã có nhiều cố gắng lớn trong việc xây dựng pháp luật nhằm góp phần tăng cường đấu tranh chống vi phạm pháp luật kinh tế, nhiều đạo luật đã được ra đời như Bộ luật hình sự, Luật chống tham nhũng, các Nghị định của Chính phủ... Hiện nay, cách mạng Lào trong giai đoạn củng cố, phát triển và hoàn thiện chế độ dân chủ trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Do vậy, về nhận thức cần phải thấy rằng, việc xây dựng, ban hành tiếp tục và khẩn trương, kịp thời các văn bản pháp luật không phải chủ yếu hướng tới mục tiêu tạo lập các căn cứ pháp lý để truy tố, xét xử và trừng trị các hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm mà chủ yếu nhằm phòng ngừa thông qua việc đề cao trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội và công dân trong nỗ lực chung nhằm giải quyết tận gốc rễ vi phạm pháp luật - tội phạm.

 

2.2. Tuyên truyền pháp luật, giáo dục cán bộ công chức và nhân dân.

 

Từ thực tiễn công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở Lào thời gian qua cho thấy những hình thức, phương pháp chuyển tải nội dung giáo dục pháp luật được thực hiện có tác dụng tốt và có hiệu quả là:

 

Thứ nhất, thông qua Hội nghị: Đây là hình thức phù hợp với việc triển khai học tập trong phạm vi cán bộ chủ chốt ở Trung ương - tỉnh - sở, ban ngành - đoàn thể.

 

Thứ hai, thông qua trao đổi có tính chất hội thảo: Đây là hình thức thu hút được sự đóng góp trí tuệ, có tổng kết thực tiễn lý luận, vừa có tác dụng phổ biến sâu, vừa lôi cuốn đông đảo các lực lượng tham gia trên phạm vi rộng.

 

Thứ ba, thông qua các lớp bồi dưỡng, tập huấn ngắn ngày, đây là hình thức chủ yếu để tổ chức học tập cho cán bộ ở cấp cơ sở huyện - bản (chính quyền, tư pháp, thanh niên, phụ nữ, mặt trận...).

 

Thứ tư, thông qua phương tiện thông tin đại chúng như: Báo, Đài phát thanh, Đài truyền hình... đã có tác dụng thiết thực phát huy hiệu quả tuyên truyền, giáo dục pháp luật nhanh chóng và rộng khắp trong nhân dân.

 

Thứ năm, thông qua tổ chức, bố trí cán bộ tư pháp xuống cơ sở để tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho nhân dân các bộ tộc ở vùng sâu, vùng xa, thông qua cuộc vận động cam kết tôn trọng pháp luật của mỗi gia đình, tổ chức như: Xây dựng gia đình văn hoá, xây dựng cuộc sống mới ở bản làng, phòng ngừa ngăn chặn tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh - chính trị - trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, đây là biện pháp phổ biến có hiệu quả ở cơ sở.

 

2.3. Huy động sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đoàn thể. Đảng và Nhà nước CHDCND Lào rất quan tâm chú trọng vận động phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đoàn thể tham gia vào cuộc đấu tranh chống vi phạm pháp luật - tội phạm. Cơ quan điều tra phải phối hợp chặt chẽ với Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân từ Trung ương đến địa phương.

 

Trong quá trình đấu tranh chống vi phạm pháp luật - tội phạm, vai trò của quần chúng nhân dân trong công tác đấu tranh có được phát huy hay không trước hết thuộc về Cấp uỷ - chính quyền từ Trung ương đến địa phương. Từ bài học "lấy dân làm gốc" nhận thức rõ vị trí quan trọng có ý nghĩa chiến lược của phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, đấu tranh chống vi phạm pháp luật các cấp chỉ đạo phong trào hành động cách mạng được xây dựng mới nhiều hình thức phong phú, đa dạng phát triển đến khắp mọi miền đất nước.

 

2.4. Đấu tranh bằng dư luận xã hội

 

Với chức năng thông tin, truyền tin và giáo dục đối với quảng đại quần chúng nhân dân, báo chí, truyền thanh, truyền hình ngày càng chứng tỏ vai trò quan trọng của mình trong lĩnh vực này, nhằm tạo dư luận xã hội trong cuộc đấu tranh chống vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế và được thể hiện trên các mặt sau:

 

Một là, phản ánh phong phú và sâu sát về thực trạng và diễn biến đa dạng, phức tạp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế trong thời kỳ đổi mới.

 

Hai là, thông tin đầy đủ có định hướng góp phần thống nhất nhận thức, phương hướng cũng như nâng cao ý thức, trách nhiệm và tinh thần đấu tranh không khoan nhượng đối với vi phạm pháp luật của các cơ quan chính quyền các cấp.

 

Ba là, thông tin toàn diện, sâu sát, góp phần nâng cao nhận thức cho dân, cổ vũ và động viên toàn dân tham gia.

 

Bốn là, báo chí đã dũng cảm đi sâu vào một số vụ việc phức tạp và khó khăn như các vụ án về ma túy, tham nhũng, buôn lậu...

 

Năm là, kịp thời giới thiệu một số kinh nghiệm, một số địa phương, ngành tiêu biểu về công tác đấu tranh chống vi phạm pháp luật.

 

2.5. Đấu tranh thông qua xử lý hành chính các vi phạm pháp luật kinh tế

 

Việc chấp hành pháp luật về xử lý hành chính có vai trò, ý nghĩa rất quan trọng, nó làm cho các quy phạm pháp luật về xử lý hành chính nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội. Việc tuân thủ pháp luật đòi hỏi các tổ chức, cá nhân tuyệt đối không được thực hiện những hành vi mà pháp luật cấm. Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay có một số tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật chưa đến mức xử lý hình sự còn nhiều, còn chưa triệt để, kiên quyết xử lý nghiêm khắc.

 

2.6. Xử lý hình sự các tội phạm kinh tế

 

Sự nghiêm trị đối với các loại tội phạm là đương nhiên và hết sức cần thiết, nhất là trong bối cảnh vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế phát triển rộng khắp từ thành thị đến nông thôn và gây hậu quả lớn đến nền kinh tế của đất nước và nền an ninh quốc gia. Việc xác định đúng mức độ, tránh "tội phạm hoá" và "hình sự hoá" đối với các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế trong từng bối cảnh xã hội cụ thể là hết sức cần thiết không chỉ trong xây dựng pháp luật hình sự mà cả trong thực tiễn áp dụng xử lý hình sự với tính chất là biện pháp đấu tranh, nhằm giải quyết các nguyên nhân và điều kiện làm nảy sinh tội phạm. Qua công tác xử lý hình sự đã góp phần vào công tác đấu tranh chống vi phạm pháp luật - tội phạm trong lĩnh vực kinh tế được nâng lên một bước và ngày càng đạt hiệu quả cao hơn./.

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi