Tin tức

Hội thảo quốc tế “Trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại phạm tội”

Ngày đăng tin: 23/05/2019

Thực hiện chương trình hợp tác giữa Bộ Tư pháp và Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, ngày 20/5/2019, tại Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội đã diễn ra chương trình Hội thảo quốc tế “Trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại phạm tội” giữa chuyên gia pháp luật Hoa Kỳ với giảng viên, học viên Nhà trường. 

Về phía Nhà trường có TS. Lại Viết Quang - Hiệu trưởng, chủ trì hội thảo; TS. Mai Đắc Biên - Phó Hiệu trưởng; PGS.TS. Vũ Thị Hồng Vân - Phó Hiệu trưởng; TS. Nguyễn Đức Hạnh - Phó Hiệu trưởng cùng các đồng chí là lãnh đạo, giảng viên khoa Pháp luật hình sự và kiểm sát hình sự, khoa Pháp luật dân sự và kiểm sát dân sự, khoa Tội phạm học và điều tra tội phạm; và đại diện học viên khoá 27 đào tạo nghiệp vụ kiểm sát cùng tham dự.

Về phía đoàn chuyên gia Hoa Kỳ có bà Shibani Malhotra, Cố vấn cấp cao, Cục phòng chống ma tuý và thực thi pháp luật Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ; ông Anthony Saler, Công tố viên, Văn phòng Công tố quận Columbia; bà Leanna Saler, Đặc vụ cao cấp, Cơ quan Điều tra, Liên bang Hoa Kỳ.

Về phía đại biểu khách mời có PGS. TS. Bùi Nguyên Khánh, Phó Giám đốc Học viện Khoa học xã hội; PGS.TS. Trần Hữu Tráng, Trưởng khoa Luật Trường Đại học Mở Hà Nội; TS. Phạm Minh Tuyên, Chánh án Toà án nhân dân tỉnh Bắc Ninh; TS. Đinh Thị Mai, Phó Trưởng khoa Luật, Học viện Khoa học xã hội.

TS. Lại Viết Quang – Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu khai mạc hội thảo

Bà Shibani Malhotra, Cố vấn cấp cao, Cục phòng chống ma tuý và thực thi pháp luật Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phát biểu tại Hội thảo

Bà Leanna Saler, Đặc vụ cao cấp, Cơ quan Điều tra, Liên bang Hoa Kỳ phát biểu tại Hội thảo

Ông Anthony Saler, Công tố viên, Văn phòng Công tố quận Columbia phát biểu tại Hội thảo

 

 

 

Đại biểu tham dự Hội thảo 

Hội thảo gồm 4 phiên, các thành viên tham dự cùng chia sẻ, trao đổi và thảo luận về các vấn đề chính: Lịch sử phát triển và khung pháp lý về trách nhiệm pháp nhân thương mại của Hoa Kỳ; khung pháp lý của Việt Nam liên quan đến trách nhiệm pháp nhân thương mại; trách nhiệm hình sự của pháp nhân và những vấn đề đặt ra trong quá trình áp dụng tại Việt Nam; quá trình điều tra các doanh nghiệp phạm tội tại Hoa Kỳ; các nguyên tắc cơ bản trong truy tố, xét xử các doanh nghiệp theo luật liên bang Hoa Kỳ. Những nội dung trao đổi, thảo luận tại Hội thảo, đặc biệt là các vụ án được phía đoàn chuyên gia Hoa Kỳ sử dụng đã thật sự rất hữu ích đối với các đại biểu, giảng viên và học viên tham dự.

Thông qua nội dung trao đổi, có thể thấy, đối với pháp luật Hoa Kỳ, vấn đề trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội được xác định từ lâu. Pháp nhân thương mại theo pháp luật Hoa Kỳ có 4 loại: Tập đoàn chủ sở hữu (là bất kỳ người nào nắm giữ cổ phiếu của công ty), công ty trách nhiệm hữu hạn (chủ sở hữu được gọi là thành viên, không phát hành cổ phiếu), công ty hợp danh (từ hai cá nhân trở lên thành lập doanh nghiệp, công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn là loại hình phổ biến đối với người làm chuyên môn như luật sư hoặc kế toán), sở hữu độc quyền (là một người sở hữu doanh nghiệp không phải là pháp nhân riêng biệt). Mọi cuộc điều tra hình sự pháp nhân thương mại sẽ bắt đầu khi có báo cáo; có khiếu nại của nạn nhân, của người tố giác những việc sai trái thuộc nội bộ tổ chức; từ đối thủ cạnh tranh; từ cơ quan theo dõi, giám sát; hoặc từ các nhà phân tích, hay báo chí. Việc thực hiện điều tra sẽ được thực hiện qua các nhóm: Nhóm thực thi pháp luật; các công tố viên liêng bang; hoặc nhóm hỗ trợ (cơ quan tình báo, nghiệp vụ kế toán trong điều tra gian lận tài chính, các chuyên gia chuyên ngành). Việc thực hiện truy tố, xét xử các tổ chức kinh doanh ở các cấp liên bang được thực hiện theo bảy nguyên tắc chung: Bắt đầu với việc tập trung vào hành vi sai phạm cá nhân; không đối xử nhẹ hay khắc nghiệt hơn với các pháp nhân thương mại; buộc tội pháp nhân thương mại có thể gây hại cho nhân viên, chủ tập đoàn hoặc chủ nợ không đáng bị đổ lỗi; việc buộc tội có thể nhằm mục đích răn đe các pháp nhân thương mại khác trong một ngành công nghiệp cụ thể; việc buộc tội có thể thay đổi văn hóa pháp nhân thương mại; có thể là cách tốt nhất để phản ánh mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội trong trường hợp gian lận hoặc gây thiệt hại môi trường trên quy mô lớn; không nên “đánh đổi” trách nhiệm cá nhân cho trách nhiệm pháp nhân thương mại…

Đối với pháp luật Việt Nam, vấn đề trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội là một vấn đề mới, được quy định  trong Bộ luật Hình sự 2015, Bố luật Tố tụng hình sự 2015, Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 về thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 và về hiệu lực của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, theo đó từ ngày 01/01/2018, mọi hành vi phạm tội của pháp nhân thương mại đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, còn rất nhiều vấn đề cần làm rõ để thống nhất về mặt nhận thức, áp dụng pháp luật, như vấn đề người đại diện của pháp nhân; vấn đề khởi tố cá nhân trong vụ án pháp nhân phạm tội; vấn đề áp dụng các biện pháp ngăn chặn, cưỡng chế v.v. Cho đến nay, để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại phạm tội, pháp luật Việt Nam đã có quy định về mặt nội dung, quy định về thủ tục tố tụng để khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử, tuy nhiên thẩm quyền, trình tự, thủ tục thi hành án đối với pháp nhân thương mại phạm tội vẫn chưa có quy định cụ thể, dẫn đến tình trạng Bộ luật Hình sự 2015 đã có hiệu lực nhưng trên thực tế đến nay vẫn chưa có pháp nhân thương mại nào bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Do vậy, các đại biểu đều thống nhất cho rằng, các cơ quan tư pháp trung ương cần nhanh chóng ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện để áp dụng pháp luật một cách đúng đắn, hiệu quả.

Kết thúc Hội thảo, các đại biểu tham dự đều đánh giá Hội thảo đã thành công tốt đẹp, nhận được sự quan tâm sâu sắc của mỗi thành viên và bày tỏ mong muốn trong thời gian tới tiếp tục có nhiều sự hợp tác, hỗ trợ nghiên cứu và chia sẻ học thuật giữa hai bên để củng cố hơn nữa mối quan hệ tốt đẹp lâu dài cùng vì sự phát triển chung.

Đại biểu và các thành viên tham dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm

Chuyên gia trình bày nội dung thu hút sự quan tâm của các học viên tham dự

Hội thảo có nhiều ý kiến, thảo luận của các chuyên gia tham dự

NA