Rút kinh nghiệm vụ án Nguyễn Thiện Thiết và các đồng phạm bị kết án về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”

 

Ngày 10/11/2016, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án hình sự phúc thẩm đã xét xử bị cáo Nguyễn Thiện Thiết cùng các đồng phạm về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Thông qua vụ án này, Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự thấy cần rút kinh nghiệm trong việc áp dụng pháp luật, nhằm bảo đảm cho việc điều tra, truy tố, xét xử đúng pháp luật.

1. Nội dung vụ án

Theo nội dung Bản án hình sự phúc thẩm: Hồi 03 giờ ngày 25/3/2013, tại Km 107 Quốc lộ 1A thuộc địa phận xã Phi Mô, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Bắc Giang kiểm tra xe ô tô biển kiểm soát  29A-359.07 do Nguyễn Thiện Thiết điều khiển, trên xe có Bùi Thị Thịnh và Trương Trung Kiên, phát hiện ghế sau xe có 33 khối hình hộp chữ nhật màu trắng và trong cốp xe có 03 khối hình hộp chữ nhật màu trắng nghi là Hêrôin.

Tại Kết luận giám định số 260/KL-PC54 ngày 27/3/2013, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bắc Giang kết luận 33 khối chất cục bột màu trắng dạng hình hộp chữ nhật là chất Hêrôin, có tổng trọng lượng là 11.296,3 gam; 03 khối chất cục bột màu trắng dạng hình hộp chữ nhật là chất Hêrôin, có tổng trọng lượng là 1.025,4 gam.

Quá trình điều tra xác định hành vi phạm tội của Nguyễn Thiện Thiết, Bùi Thị Thịnh và Trương Trung Kiên như sau: Năm 2008, Nguyễn Thiện Thiết là phạm nhân cải tạo tại Phân trại số 2, Trại giam Tân Lập, tỉnh Phú Thọ quen một phạm nhân tên là Lư, quê Mộc Châu, Sơn La. Lư nói nếu có tiền cứ đến thị trấn Mộc Châu tìm người tên Lềnh mua bao nhiêu ma túy cũng có. Năm 2012, sau khi ra tù, Thiết lên Mộc Châu tìm được Lềnh. Lềnh đồng ý bán cho Thiết giá 150 triệu đồng/01 bánh Hêrôin. Sau đó, Thiết lên Lạng Sơn gặp Phúc là người quen từ trước nhờ tìm mối tiêu thụ ma túy. Phúc đưa Thiết đến gặp một người Trung Quốc tên là Coóng. Coóng đồng ý và ứng tiền để Thiết đi mua Hêrôin rồi bán lại cho Coóng với giá 180 triệu đồng/01 bánh Hêrôin và giới thiệu Thành là người giao nhận tiền hàng với Thiết. Đầu tháng 2 năm 2013, Thiết nói với Thịnh là người quen trong thời gian đi bộ đội tìm cho Thiết một lái xe. Thịnh đưa Kiên (là con trai Thịnh) gặp Thiết. Kiên đồng ý lái xe cho Thiết đi mua bán Hêrôin, mỗi chuyến Thiết trả công cho Kiên là 10 triệu đồng. Sau khi lập được đường dây mua bán Hêrôin, Thiết đã thực hiện hành vi mua bán Hêrôin, cụ thể như sau:

Lần thứ nhất: Khoảng một ngày trước rằm tháng Giêng năm 2013, Thành đặt mua 05 bánh Hêrôin và ứng trước cho Thiết 600 triệu đồng. Thiết đem 750 triệu đồng lên Sơn La mua của Lềnh 05 bánh Hêrôin. Sau khoảng 3 đến 4 ngày, Thiết hẹn Thịnh và Kiên đi Lạng Sơn giao cho Thành 05 bánh Hêrôin, Thành giao cho Thiết tiền mua Hêrôin còn thiếu.

Lần thứ hai: Khoảng giữa tháng 3 năm 2013, Thành điện thoại bảo Thiết lấy tiền mua 30 bánh Hêrôin. Hôm sau, Thiết lái xe lên Lạng Sơn nhận 3,7 tỷ đồng. Sau đó, Thiết cùng Kiên đi Mộc Châu đưa cho Lềnh 3,75 tỷ đồng để mua 25 bánh Hêrôin. Khoảng 15 giờ ngày 17/3/2013, Thiết lái xe mang theo 25 bánh Hêrôin đón Kiên, Thịnh đi Lạng Sơn giao cho Thành.

Lần thứ ba: Ngày 19/3/2013, Thành điện thoại cho Thiết hẹn lên lấy tiền để mua 40 bánh Hêrôin. Thiết biết Thịnh đã mua ô tô nên điện thoại cho Thịnh và Kiên đi Lạng Sơn để lấy tiền cho Thiết. Thành đưa cho Thịnh 3,7 tỷ đồng, nhưng Thịnh đếm lại có 3,6 tỷ đồng. Ngày 21/3/2013, Kiên đến nhà Thiết nhận 10 triệu đồng tiền công chuyến thứ hai như đã thỏa thuận. Ngày 22/3/2013, Thiết điện thoại cho Lềnh đặt mua 40 bánh Hêrôin, nhưng Lềnh nói chỉ có 36 bánh. Khoảng 01 giờ ngày 25/3/2013, Kiên lái xe ô tô BKS 34A-035.12 chở Thịnh đến khu vực cầu Bồ Sơn, Bắc Ninh rồi đi gửi xe ở Bệnh viện đa khoa Bắc Ninh. Thiết lái xe ô tô BKS 29A-359.07 đến đón Kiên và Thịnh đi Lạng Sơn giao hàng. Khi đi đến Km 107 Quốc lộ 1A thuộc địa phận xã Phi Mô, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang thì bị bắt quả tang.

2. Quá trình giải quyết vụ án

- Tại Cáo trạng số 28/KSĐT-AN-MT ngày 29/11/2013, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang truy tố Nguyễn Thiện Thiết, Bùi Thị Thịnh và Trương Trung Kiên về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo điểm b khoản 4 Điều 194 Bộ luật hình sự.

- Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 13/2014/HSST ngày 13/3/2014, Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang quyết định:

Áp dụng điểm b khoản 4, khoản 5 Điều 194; điểm g khoản 1 Điều 48; điểm p,o khoản 1 Điều 46; Điều 3; Điều 45; Điều 20; Điều 35; Điều 53 Bộ luật hình sự xử phạt Nguyễn Thiện Thiết tử hình về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”;

Áp dụng điểm b khoản 4, khoản 5 Điều 194; điểm g khoản 1 Điều 48; điểm p,o khoản 1 Điều 46; Điều 3; Điều 45; Điều 20; Điều 35; Điều 53 Bộ luật hình sự xử phạt Bùi Thị Thịnh tử hình về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”;

Áp dụng điểm b khoản 4, khoản 5 Điều 194; điểm p,o khoản 1 Điều 46; điểm g khoản 1 Điều 48; Điều 3; Điều 20; Điều 34; Điều 53 Bộ luật hình sự xử phạt Trương Trung Kiên tù chung thân về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về hình phạt bổ sung, xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo.

- Ngày 18/3/2014, Nguyễn Thiện Thiết có đơn kháng cáo đề nghị xem xét lại hình phạt vì bị cáo chưa đến mức phải loại trừ khỏi xã hội.

- Ngày 24/3/2014, Bùi Thị Thịnh có đơn kháng cáo kêu oan.

- Ngày 26/3/2014, Trương Trung Kiên kháng cáo xin giảm hình phạt.

- Ngày 27/3/2014, anh Ưng Sỹ Hà có đơn kháng cáo phần xử lý vật chứng là chiếc xe ô tô do Nguyễn Thiện Thiết sử dụng vào việc vận chuyển ma túy có một phần tiền của anh đóng góp khi mua xe.

- Tại Bản án hình sự phúc thẩm số 311/2016/HSPT ngày 25/5/2016, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội quyết định hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 13/2014/HSST ngày 13/3/2014 của Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang để điều tra lại với lý do chưa giám định hàm lượng tinh chất trong mỗi bánh ma túy.

- Tại Kháng nghị giám đốc thẩm số 08/QĐ-VKSTC-V7 ngày 10/11/2016, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã kháng nghị Bản án hình sự phúc thẩm số 311/2016/HSPT ngày 25/5/2016 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội. Đề nghị Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm hủy Bản án hình sự phúc thẩm nêu trên để xét xử phúc thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

- Ngày 10/4/2017, Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao đã xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Hủy toàn bộ Bản án hình sự phúc thẩm số 311/2016/HSPT ngày 25/5/2016 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội để xét xử phúc thẩm lại.

3. Vấn đề cần rút kinh nghiệm

Nguyễn Thiện Thiết, Bùi Thị Thịnh và Trương Trung Kiên bị bắt quả tang khi đang đem 36 bánh Hêrôin đi tiêu thụ. Ngoài lần bị bắt quả tang, trước đó các bị cáo còn hai lần mua bán trái phép với số lượng 26 bánh Hêrôin (Tại phiên tòa sơ thẩm làm rõ được lần 1 là: 01 bánh, lần 2 là: 25 bánh). Như vậy, các bị cáo đã mua bán trái phép tổng cộng là 62 bánh Hêrôin, có trọng lượng tương đương là 62 bánh x 342,269 gam= 21.220,678 gam.

Tại Kết luận giám định số 260/KL-PC54, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bắc Giang đã kết luận 33 khối chất cục bột màu trắng dạng hình hộp chữ nhật, mỗi khối đều có kích thước (15,2 x 10,2 x 2,3) cm, đều là chất ma túy Hêrôin, có tổng trọng lượng là 11.296,3 gam và 03 khối chất cục bột màu trắng dạng hình hộp chữ nhật, mỗi khối đều có kích thước (15,2 x 10,2 x 2,3) cm, đều là chất ma túy Hêrôin, có tổng trọng lượng là 1.015,4 gam. Còn đối với 26 bánh Hê rôin là do các bị cáo tự thú trong quá trình điều tra, truy xét, nên không thu giữ được tang vật để giám định.  

Tòa án cấp sơ thẩm xét xử Nguyễn Thiện Thiết, Bùi Thị Thịnh và Trương Trung Kiên theo điểm b khoản 4 Điều 194 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Khi xét xử phúc thẩm, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội cho rằng Cơ quan điều tra cấp sơ thẩm không yêu cầu giám định hàm lượng tinh chất trong mỗi bánh ma túy đó là không đúng quy định Bộ luật hình sự và nội dung hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp hướng dẫn một số quy định tại Chương XVIII các tội phạm về ma túy của Bộ luật hình sự năm 1999. Căn cứ vào nhận định này, Tòa án cấp phúc thẩm đã tuyên hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 13/2014/HSST ngày 13/3/2014 của Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang để điều tra lại.

Việc Tòa án cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm để điều tra lại với lý do nêu trên là không có căn cứ, bởi lẽ: Điều 194 khoản 4 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định:

“4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

 b) Hêrôin hoặc côcain có trọng lượng từ một trăm gam trở lên”.

Theo quy định tại Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007 thì trường hợp này không phải giám định hàm lượng chất ma túy mà chỉ cần căn cứ vào trọng lượng chất ma túy để truy tố, xét xử đối với các bị cáo. Ngày 14/11/2015, Liên ngành Tư pháp Trung ương đã ban hành Thông tư liên tịch số 08/2015/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP sửa đổi, bổ sung một số điểm của Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007, tại khoản 2 Điều 1 đã quy định những trường hợp phải trưng cầu giám định hàm lượng để xác định trọng lượng chất ma túy, cụ thể như sau: 

“2. Sửa đổi, bổ sung tiết 1.4 mục1 Phần I như sau:

1.4 Trong mọi trường hợp, khi thu giữ được các chất nghi là chất ma túy hoặc tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy thì đều phải trưng cầu giám định để xác định loại và trọng lượng chất ma túy, tiền chất thu giữ được. Bắt buộc phải trưng cầu giám định hàm lượng để xác định trọng lượng chất ma túy trong các trường hợp sau:

 a) Chất ma túy, tiền chất dùng vào việc sản xuất chất ma túy ở thể rắn được hòa thành dung dịch;

b) Chất ma túy, tiền chất dùng vào việc sản xuất chất ma túy ở thể lỏng đã được pha loãng;

c) Xái thuốc phiện;

d) Thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần;

Ngoài các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, d tiết 1.4 Mục này, nếu có căn cứ và xét thấy cần thiết, Tòa án trực tiếp trưng cầu giám định để đảm bảo việc xét xử đúng pháp luật.”

Như vậy, trong vụ án này đối với 36 bánh Hêrôin thu giữ được kết quả giám định đã xác định đều là chất ma túy Hêrôin. Ngoài ra, các bị cáo còn hai lần nữa đã mua bán trái phép 26 bánh Hêrôin. Vì vậy, việc giám định hàm lượng Hêrôin chỉ có thể thực hiện đối với 36 bánh Hêrôin đã thu giữ, còn đối với 26 bánh Hêrôin không thu giữ được thì việc giám định không thể thực hiện. Do vậy, Tòa án cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại vụ án là không cần thiết.

Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự Viện kiểm sát nhân dân tối cao thông báo để Viện kiểm sát nhân dân địa phương nghiên cứu, trao đổi nhằm nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự./.

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi