Rút kinh nghiệm vụ án dân sự

Thông qua công tác kiểm sát giải quyết án dân sự. Phòng 5 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long nêu các vụ án vụ án cần rút kinh nghiệm như sau:

  1.   Vụ án “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”, giữa:

*Nguyên đơn: Võ Thanh Cường.

Địa chỉ: 18/20, Mâu Thân, phường 3, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long.

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Nguyễn Văn Thành – Địa chỉ ấp Phước Định 1, xã Bình Hòa Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long

*Bị đơn: Nguyễn Văn Năm.

Địa chỉ: 45/9, Mâu Thân, phường 3, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long.

*Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

-     Nguyễn Văn Oanh - Địa chỉ: số 45/1 OA, Mâu Thân, phường 3, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long;

-   Nguyễn Văn Tuyết - Địa chỉ: số 44/12, Mâu Thân, phường 3, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long;

-     Phạm Thị Bích Dung;

-    Võ Phạm Duy Tính.

Cùng địa chỉ: số 18/20, Mâu Thân, phường 3, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long.

Bà Dung và ông Tính cùng ủy quyền cho Nguyễn Văn Thành - Địa chỉ ấp Phước Định 1, xã Bình Hòa Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long;

-    Nguyễn Hoài Nam;

-   Trần Thị Thái;

-     Nguyễn Thị Anh Đào;

-    Nguyễn Thị Hồng Vân;

Cùng địa chỉ: số 495/9, Mâu Thân, phường 3, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long.

Bà Thái, bà Đào, bà Vân cùng ủy quyền cho Nguyễn Hoài Nam.

-   Ủy ban nhân dân thành phố Vĩnh Long.

*  Tóm tắt nội dung vụ án:

Vào năm 1996 ông Cường với ông Năm có lập tờ chuyển nhượng đất. Đến ngày 10/9/2001 hai bên mới lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đến ngày 15/8/2002 ông Cường được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định từ ngày ông Cường lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông Năm và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông Cường phát hiện đất bị thiếu nhưng không khởi kiện, đến ngày12/8/2012 ông Cường mới khởi kiện là hết thời hiệu khởi kiện nên đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu của ông Cường, Phạm Thị Bích Dung, Võ Phạm Duy Tính về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Ngày 12/08/2005 ông Năm có làm hợp đồng chuyển nhượng đất để làm lối đi cho ông Cường diện tích là 14,85m2 thuộc thửa 438 có xác nhận của chính quyền địa phương. Đến ngày 20/12/2010 ông Năm tiếp tục chuyển nhượng cho ông Oanh diện tích là 50m2, trong đó có 14,85m2 đã chuyển nhượng cho ông Cường. Ông Oanh đã kê khai đăng ký.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2014/DSST ngày 20/01/2015 của Toà án nhân dân thành phố Vĩnh Long đã tuyên:

Áp dụng Điều 697, 427 Bộ luật dân sự; Điều 131 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 27 pháp lệnh số 10/2009/ƯBTVQH12 ngày 27/02/2009 của Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện của Võ Thanh Cường, Phạm Thị Bích Dung, Võ Phạm Duy Tính về việc: Yêu cầu ông Nguyễn Văn Năm giao thêm 161,45m2 cho đủ diện tích thỏa thuận trong Tờ sang nhượng đất lập năm 1996.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện Võ Thanh Cường, phạm Thị Bích Dung, Võ Phạm Duy Tính về việc: Yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa 438 ngày 20/12/2010 từ ông Nguyễn Văn Năm sang cho ông Nguyễn Văn Oanh và yêu cầu ông Nguyễn Văn Năm giao thêm 14s85m2 đất chiết thửa 438 theo đơn nhượng lại đất để làm đường đi ngày 12/08/2005, trường hợp không có đất để giao thì ông Năm phải trả bằng tiền theo giá 1.856.000đồng/m2.

Ghi nhận sự tự nguyện của Nguyễn Văn Oanh về việc cho ông Võ Thanh Cường đi nhờ trên lối đi có diện tích 14m2 trên thửa đất 438 tờ bản đồ số 7, phường 3, thành phố Vĩnh Long tỉnh Vĩnh Long để ông Cường đi vào thửa đất của ông Cường, vị trí lối thể hiện theo bản trích đo bản đồ địa chính khu đất ngày 12/9/2014 của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Vĩnh Long.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí đo đạc, định giá, án phí, thời hạn thi hành án và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 02/02/2015 ông Võ Thanh Cường kháng cáo Bản án dân sự sơ thẩm.

Ngày 22/05/2015 Tòa án cấp phúc thẩm đã xét xử hủy Bản án dân sự sơ thẩm.

*  Những vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Tòa án cấp sơ thẩm Đình chỉ xét xừ đối với yêu cầu khởi kiện của Võ Thanh Cường, Phạm Thị Bích Dung, Võ Phạm Duy Tính là sai. Bởi vì, tại điểm b khoản 3 Điêu 23 Nghị quyết số 03/2012/HĐTP ngày 03/12/2012 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn về thời hiệu khởi kiện quy định tại khoản 3 Điều 159 của Bộ luật tố tụng dân sự: “ Đối với tranh chấp về quyền sở hữu tài sản, về đòi lại tài sản, đòi lại quyền sử dụng đất do người khác quản lý, chiếm hữu thông qua giao dịch dân sự thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện. Và tại tiêu mục 2.3 mục 2 phần II Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/08/20004 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật trong giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình trong đó: giải quyết tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được xác lập từ sau ngày 15/10/1993 nên tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Năm với ông Cường vẫn còn thời hiệu khởi kiện.

Ngoài ra Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện Võ Thanh Cường, Phạm Thị Bích Dung, Võ Phạm Duy Tính về việc: Yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa 438 ngày 20/12/2010 từ ông Nguyên Văn Năm sang cho ông Nguyễn Văn Oanh và yêu cầu ông Nguyễn Văn Năm giao 14,85m2 đất chiết thửa 438 theo đơn nhượng lại đất để làm đường đi ngày 12/08/2005. Nhưng không vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng ngày 12/08/2005 giữa ông Năm với ông Cường.

Do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và nội dung bản án, để bảo đảm quyền và lợi ích của các đương sự tại cấp phúc thẩm không thể bổ sung, khắc phục được nên ngày 22/05/2015 Tòa án cấp phúc thẩm đã xét xử hủy án sơ thẩm giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Vĩnh Long xét xử lại theo thẩm quyền.

  1. Vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất và thừa kế quyền sử dụng đất”, giữa:

*Nguyên đơn: Ông Tiên Tắc Hưng – Sinh năm: 1930.

Địa chỉ: Khóm 1, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

* Bị đơn:

-     Bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, sinh năm: 1961;

-      Ông Hồ Trúc Giang, sinh năm 1962.

-    Cùng địa chỉ: ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

*Ngưòi có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

-   Văn Tín;

-   Tiên Minh Tuấn;

-   Nguyễn Thị Thắm;

-   Lê Thị Huỳnh Nga.

Cùng địa chỉ: ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

-   Tiên Kiều. Địa chỉ: ấp Tân Thuận, xã Tân Nhuận Đông, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp;

-   Văn Tuyết Nga. Địa chỉ: Khóm 1, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long;

-    Văn Huê. Địa chỉ: Khóm 1, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long;

-    Văn Đức. Địa chỉ: Khóm 1, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long;

-   Văn Tuyết Vân. Địa chỉ: Khóm 1, thị trấn Vũng Lỉêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long;

-   Văn Minh Thông;

-   Văn Minh Thái.

Cùng địa chỉ: ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

-    ƯBND Thị trấn Vũng Liêm.


*  Tóm tắt nội dung vụ án:

Phần đất tranh chấp thuộc thửa 28 tổng diện tích chung là 2.156,8m2. Trong đó có 47,7m2 của Ủy ban nhân dân thị trấn Vũng Liêm do anh Tiên Minh Tuấn và chị Nguyễn Thị Thắm quản lý và 203m2 phần đất tranh chấp do anh Tiên Minh Tuấn và chị Nguyễn Thị Thắm quản lý. Đất tọa lạc tại ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm do bà Nguyễn Thị Mỹ Anh đăng ký kê khai trong sổ bộ địa chính.

Bản án dân sự sơ thẩm số: 228/2012/DSST ngày 28/6/2012 của Tòa án nhân dân huyện Vũng Liêm tuyên xử:

Áp dụng Điều 50; 136 Luật đất đai; Điều 631, 632, 633, 634, 635, 733, 734, 735 Bộ luật dân sự; Điều 131 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 3, Điều 27 Pháp lệnh án phí, lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu cùa ông Tiên Tắc Hưngg, Tiên Minh Tuấn, Nguyễn Thị Thắm tranh chấp quyền sử dụng đất tại chiết thửa 28-1 diện tích 47,7m2 vi y ban nhân dân thị trấn Vũng Liêm.

Đình chỉ giải quyết đi với yêu cầu của ông Tiên Tc Hưng tranh chp quyn sử dụng đất với anh Hồ Trúc Giang, chị Lê Thị Huỳnh Nga.

Chấp nhận yêu cầu của ông Tiên Tắc Hưng, bà Tiên Kiều công nhận phần đất diện tích 2.109,1m2 tại chiết thửa 28-2, 28-3 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông Tiên Tắc Hưng, bà Tiên Kiều. Buộc bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín, anh Văn Minh Thông, anh Văn Minh Thái giao trả phn đất có diện tích 2.109,1m2 thửa 28 cho ông Tiên Tc Hưng và bà Tiên Kiểu.

Vị trí thửa đất được thể hiện kèm theo trích đo bản đồ địa chính khu đất ngày 03/7/2008 và ngày 14/11/2011.

Ghi nhận sự tự nguyện của ông Tiên Tắc Hung tự nguyện cho bà Nguyên Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín phần đất khuôn viên nhà của ông Văn Tín, bà Mỹ Anh có diện tích 115,36m2 đt tọa lạc tại p Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.        

Vị trí đất tại căn nhà của bà Mỹ Anh, ông Văn Tín chiu dài đo từ hướng nam đến tỉnh lộ 907 có kích thước 20,6m, chiều ngang 5,6m căn nhà 4,6m. Hướng Đông đo từ bức tường ra 0,5m, hướng tây đo từ bức tường nhà ra 0,5m. Bà Mỹ Anh, ông Văn Tín có trách nhiệm di dời nhà tạm nằm ở hướng Tây 3,5m x 2,5m. Buộc ông Tiên Tắc Hưng trả lại tiền cây trồng cho bà Mỹ Anh, ông Văn Tín là 3.575.000đ.

Buộc ông Tiên Tắc Hưng có trách nhiệm giao cho bà Tiên Kiều giá trị đt 600m2 x 300.000đ = 180.000.000đ.

Không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín yêu cầu công nhận phn đt thửa 28 diện tích 2.109,1m2, thuộc quyn sử dụng hợp pháp của ông bà.

Ông Tiên Tắc Hưng, bà Nguyễn Thị Mỹ Anh có trách nhiệm đến cơ quan có thm quyền để đăng ký kê khai quyển sử dụng đất.

Ngoài ra bản án còn tuyên về chi phí khảo sát, đo đạc, án phí dân sự sơ thẩm, việc thi hành án và quyền kháng cáo cùa đương sự.

Ngày 12/7/2012 bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín kháng cáo Bản dân sự sơ thẩm.

Ngày 18/08/2015 Tòa án cấp húc thm đã xét xử hủy án Bản án dân sự sơ thm.

*  Những vấn đề cần rút kinh nghiệm:

-   Vi phạm về tố tụng:

Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Tiên Tắc Hưng ký ủy quyền cho anh Tiên Minh Lộc làm đại diện để giải quyết tranh chấp giữa ông với bị đơn Nguyễn Thị Mỹ Anh và Hồ Trúc Giang, ông không ký ủy quyền cho anh Lộc giải quyết tranh chấp giữa ông với yêu cầu khởi kiện của bà Tiên Kiều nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại xác định anh Lộc là đại diện theo ủy quyền của ông Hưng giải quyết tranh chấp đối với yêu cầu khởi kiện của bà Tiên Kiều là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Tòa án sơ thẩm thụ lý yêu cầu khởi kiện của bà Tiên Kiều yêu cầu ông Hưng chia tài sản chung do bà Trần Thị Láng (Trần Lang) để lại. Tuy nhiên, đơn khởi kiện và biên lai thu tiền tạm ứng án phí là bản photocoppy, cho đến nay đương sự vẫn không cung cấp được bản chính cho Tòa án là vi phạm nghiêm trọng qui định tại Điều 164 Bộ luật tố tụng dân sự.

-   Vi phạm về nội dung:

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là anh Tiên Minh Tuấn có yêu cầu độc lập yêu cầu bà Mỹ Anh phải trả lại toàn bộ diện tích đất tranh chấp thuộc thửa 28 cho ông Tiên Tắc Hưng để ông Hưng làm thủ tục tách thửa cho anh diện tích đất gắn liền với căn nhà vợ chồng anh đang sử dụng. Tòa án sơ thẩm không xem xét yêu cầu của anh nhưng lại tuyên buộc anh phải nộp 600.000đ tiền án phí dân sự là vi phạm khoản 4 và khoản 5 Điều 238 Bộ luật tố tụng dân sự.

Bản án tuyên chấp nhận yêu cầu của ông Tiên Tắc Hưng, bà Tiên Kiều công nhận phần đất diện tích 2.109,1 m2 tại chiết thửa 28-2, 28-3 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông Tiên tắc Hưng, bà Tiên Kiều. Buộc bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín, anh Văn Minh Thông, anh Văn Minh Thái giao trả phần đất có diện tích 2.109,lm2 thửa 28 cho ông Tiên Tắc Hưng và bà Tiên Kiều. Tuy nhiên lại tuyên: “Ghi nhận sự tự nguyện của ông Tiên Tắc Hưng cho bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín phần đất khuôn viên nhà của ông Văn Tín, bà Mỹ Anh có diện tích 115,36m2 đất tọa lạc tại ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long”, khi chưa được sự thống nhất đồng ý của bà Tiên Kiều là không phù hợp.

Bà Tiên Kiều khởi kiện yêu cầu ông Hưng chia tài sản chung, nhưng bản án tuyên nhận định bà Kiều là đồng thừa kế hợp pháp của bà Trần Thị Láng (Trần Lang) nên đã xem xét chia cho bà Kiều được hưởng giá trị 600m2 đất bằng 180.000.000đ là không đúng yêu cầu khởi kiện của bà Kiều. Hơn nữa thời hiệu chia thừa kế không còn do bà Trần Thị Láng (Trần Lang) đã chết từ năm 1987.

Bị đơn bà Mỹ Anh có yêu cầu phản tố yêu cầu công nhận cho gia đình bà tiếp tục sử dụng diện tích đất do bà Mỹ Anh đứng tên kê khai quyền sử dụng đất thửa 28 diện tích 2.235,6m2 đất thổ vườn, tọa lạc tại ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long. Đồng thời yêu cầu buộc vợ chồng anh Tiên Minh Tuấn di dời nhà cửa đi nơi khác trả lại diện tích đất cho bà. Bản án khi tuyên xử chỉ bác yêu cầu của bà đổi với yêu cầu công nhận diện tích 2.235,6m2 đất thổ vườn thửa 28, chứ chưa xem xét đến yêu cầu buộc vợ chồng anh Tiên Minh Tuấn di dời nhà cửa đi nơi khác trả lại diện tích đất cho bà và cũng không tiến hành khảo sát đo đạc, định vị diện tích căn nhà của anh Tiên Minh Tuấn trên phần đất tranh chấp.

Ngoài ra, bản án tuyên ghi nhận sự tự nguyện của ông Tiên Tắc Hưng tự nguyện cho bà Nguyễn Thị Mỹ Anh, ông Văn Tín phần đất khuôn viên nhà của ông Văn Tín, bà Mỹ Anh có diện tích 115,36m2 đất tọa lạc tại ấp Trung Tín, thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long. Vị trí đất tại căn nhà của bà Mỹ Anh, ông Văn Tín chiêu dài đo từ hướng nam đến tỉnh lộ 907 có kích thước là 20,6m, chiều ngang 5,6m căn nhà 4,6m. Hướng Đông đo từ bức tường ra 0,5m. Hướng tây đo từ bức tường nhà ra 0,5m. Bà Mỹ Anh, ông Văn Tín có trách nhiệm di dời nhà tạm nằm ở hướng Tây 3,5m x 2,5m. Với cách tuyên xử như trên mà không đo đạc định vị diện tích gắn liền căn nhà của bà Mỹ Anh trên thửa 28 sẽ không đảm bảo việc thi hành bản án.

Do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và nội dung bản án, để bảo đảm quyền và lợi ích của các đương sự tại cấp phúc thẩm không thể bổ sung, khắc phục được nên ngày 18/08/2015 Tòa án cấp phúc thẩm đã xét xử hủy án Bản án sơ thẩm giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Vũng Liêm xét xử lại theo thẩm quyền.

Qua các vụ án trên cho thấy kiểm sát viên tham gia phiên tòa không phát hiện được những sai sót nêu trên để kháng nghị bản án kịp thời.

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi