Quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát với các cơ quan tiến hành tố tụng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm

Quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát với các cơ quan tiến hành tố tụng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm
Cập nhật lúc: 09/04/2013 13h 33' 17"

Từ khi Nghị quyết số 09/1998/NQ-CP ngày 31/7/1998 về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới của Chính phủ được ban hành (sau đây viết tắt là Nghị quyết số 09/1998), chúng ta đã huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia vào việc phòng ngừa, trấn áp tội phạm, trong đó nòng cốt là các cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án. Trong gần 15 năm qua, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm đã đạt được những kết quả tích cực, một số loại tội phạm giảm nhưng nhìn chung vẫn còn diễn biến phức tạp.

Để thực hiện Nghị quyết số 09/1998 của Chính phủ nêu trên, căn cứ vào các kế hoạch của Ban chỉ đạo phòng, chống tội phạm của Chính phủ (Ban Chỉ đạo 38CP), hàng năm Viện kiểm sát nhân dân tối cao (VKSNDTC) đã xây dựng kế hoạch công tác kiểm sát thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm để triển khai, quán triệt thực hiện trong toàn ngành. Đối với các Chương trình mục tiêu quốc gia, Chương trình hành động quốc gia liên quan đến đấu tranh phòng, chống ma tuý, mại dâm, buôn bán phụ nữ và trẻ em..., VKSNDTC đã thường xuyên chỉ đạo Viện kiểm sát (VKS) các địa phương phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng, các cơ quan chức năng để triển khai thực hiện có hiệu quả, góp phần đấu tranh ngăn chặn và làm giảm tội phạm, nhất là trong các đợt thực hiện cao điểm tấn công phòng, chống tội phạm. Trong Chỉ thị công tác hàng năm, Viện trường VKSNDTC đều chỉ đạo VKS các địa phương nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử nhằm bảo đảm việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm, hạn chế đến mức thấp nhất việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung cũng như việc Toà án tuyên không phạm tội.

Công tác phối hợp giữa VKS và các cơ quan hữu quan trong đấu tranh phòng, chống tội phạm được VKS các cấp đặc biệt quan tâm. Các đơn vị nghiệp vụ của VKSNDTC cũng như Viện kiểm sát các địa phương đã cùng với Cơ quan điều tra của Bộ Công an, các cơ quan bảo vệ pháp luật và các cơ quan chức năng khác của địa phương xây dựng nhiều quy chế phối hợp trong việc quản lý, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và trong đấu tranh phòng, chống tội phạm để cùng nhau làm tốt chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm.

Sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 33/2009/QH12 ngày 19/6/2009 về việc thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 1999, VKSNDTC đã ban hành Chỉ thị triển khai thực hiện Nghị quyết trong toàn ngành; tổ chức phối hợp với các ngành tiến hành rà soát để sửa đổi, bổ sung các văn bàn huớng dẫn liên ngành về thực hiện Bộ luật Hình sự; đã chỉ đạo VKS các cấp làm tốt công tác thực hành quyền công tố, trọng tâm là nâng cao kỹ năng tranh tụng của Kiểm sát viên tại các phiên tòa, hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp bị oan, sai; đẩy nhanh tiến độ giải quyết án, nhất là những vụ án hình sự trọng điểm; tập trung chỉ đạo để tạo sự chuyển biến tích cực trong lĩnh vực kiểm sát hoạt động tư pháp.

Trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết số 09/1998, VKS các cấp đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Công an, Hải quan, Thanh tra, Kiểm lâm, Bộ đội Biên phòng trong việc tiếp nhận và xử lý tin báo tội phạm; phối hợp với Cơ quan điều tra trong việc phê chuẩn bắt, tạm giữ, tạm giam, phân loại xử lý tội phạm; phối hợp với cơ quan Công an và Tòa án trong việc xét chọn án trọng điểm để đưa ra truy tố, xét xử, phục vụ công tác tuyên truyền pháp luật, phục vụ nhiệm vụ chính trị ở địa phương...

Viện kiểm sát các cấp đã chú trọng kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, góp phần nâng cao tỷ lệ phát hiện tội phạm, khởi tố điều tra án hình sự, hạn chế bỏ lọt tội phạm. Qua công tác kiểm sát từ năm 1998 đến năm 2010, đã yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố điều tra hàng ngàn vụ án; trực tiếp khởi tố yêu cầu điều tra hơn một nghìn vụ; tổ chức kiểm sát chặt chẽ việc bắt, tạm giữ, tạm giam; nâng cao trách nhiệm của Lãnh đạo, Kiểm sát viên trong việc phê chuẩn các quyết định áp dụng, thay đổi biện pháp ngăn chặn. Chủ động kiểm sát chặt chẽ ngay từ khi khởi tố và trong suốt quá trình điều tra, xử lý vụ án; kịp thời đề ra yêu cầu điều tra để Cơ quan điều tra hoàn chỉnh hồ sơ, thu thập đầy đủ chứng cứ; chú trọng phát hiện những thiếu sót, vi phạm để kiến nghị khắc phục.

Trong những năm qua, VKSNDTC đã thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra và kiểm sát xét xử nhiều vụ án kinh tế, án tham nhũng, án trọng điểm như: Vụ Trương Văn Cam ở thành phố Hồ Chí Minh; vụ buôn lậu xảy ra ờ Hang Dơi, Lạng Sơn; vụ tham ô tài sản xảy ra ở Công ty tiếp thị đầu tư Nông nghiệp và phát triển nông thôn; vụ đưa và nhận hối lộ xảy ra ở Bộ Thuơng mại; vụ lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Ban điều hành Đề án tin học hoá quản lý hành chính Nhà nước giai đoạn 2001 - 2005 (Đề án 112)... Đồng thời, các đơn vị nghiệp vụ của VKSNDTC cũng đã phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn, chỉ đạo nhiều vụ án nghiêm trọng, phức tạp... xảy ra ở các địa phương.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan tư pháp Trung ương xây dựng một số Thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng pháp luật hình sự, tố tụng hình sự như Thông tư liên tịch về quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra và VKS trong thực hiện một số quy định của Bộ luật Tổ tụng hình sự năm 2003; Thông tư liên tịch về giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự; Thông tư liên tịch về thống kê tội phạm liên ngành; Thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng; Thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự đối với người tham gia tố tụng là người chưa thành niên; Thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự về các tội phạm ma tuý, xâm phạm sở hữu, xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình...

Có thể nói trong những năm qua, VKS các cấp đã phối hợp tốt với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc thực hiện Nghị quyết số 09/1998 và Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 1998 - 2010 cũng như Chỉ thị số 37/2004/CT-TTg ngày 08/11/2004 của Thủ tướng Chính phủ để giữ vững kỷ cương xã hội, đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà Đảng và Chính phủ đã đề ra.

Bên cạnh những kết quả đạt được nêu trên, công tác phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm còn một số khó khăn, tồn tại; cụ thể là:

-Công tác nắm, quản lý, xác minh và xử lý tố giác, tin báo về tội phạm có nơi, có lúc còn chưa tốt dẫn đến tình trạng bỏ lọt tội phạm, ở địa phương, việc phối hợp quản lý tình hình tội phạm, đặc biệt là các loại tội về tham nhũng, tội phạm kinh tế còn hạn chế; việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm trong một số trường hợp chưa kịp thời, một số ít vụ án giết người, cướp tài sản khởi tố nhưng vẫn chưa tìm được đối tượng, phải tạm đình chỉ vụ án...

-Công tác phối hợp trong điều tra, truy tố, xét xử có lúc, có nơi chưa thật sự chặt chẽ, tình trạng trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn còn nhiều làm kéo dài thời hạn giải quyết, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, gây tốn kém cho Nhà nước.

-Chất lượng tranh tụng tại phiên toà của một số Kiểm sát viên chưa đảm bảo theo yêu

cầu cải cách tư pháp; hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật chưa cao.

-Các văn bản hướng dẫn, giải thích việc áp dụng pháp luật còn chưa kịp thời, thiếu rõ ràng nên gây khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc điều tra, truy tố, xét xử các loại tội phạm...

Để tiếp tục phối hợp tốt với các cơ quan bảo vệ pháp luật và các ngành chức năng khác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, trong thời gian tới chúng tôi cho rằng, VKS các cấp cần tiếp tục nâng cao nhận thức, thường xuyên quán triệt các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về đấu tranh phòng, chống tội phạm cũng như các văn bản chỉ đạo, hướng đẫn của VKSNDTC để tổ chức triển khai thực hiện tại địa phương mình, cần nắm vững chức năng, nhiệm vụ của ngành theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nghiêm chỉnh các quy chế của ngành; cần đề ra các giải pháp, phương hướng nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử như: Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm nhằm đấy nhanh tiến độ giải quyết án, bảo đảm chất lượng điều tra, truy tố, xét xử..lựa chọn, bố trí, phân công Kiểm sát viên có kinh nghiệm, trình độ để thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra và kiểm sát xét xử các vụ án; tổ chức thực hiện tốt công tác kiểm sát việc khởi tố vụ án, khởi tố bị can, việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn, kiểm sát việc lấy lời khai, hỏi cung bị can và các hoạt động tố tụng khác... nhằm bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; thông qua các vụ án đã được giải quyết cần nghiên cứu, làm rõ những sơ hở, thiếu sót đã và đang là những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm để tổng hợp, kiến nghị sửa chữa, khắc phục và xử lý người có vi phạm.

Nguồn: Tạp chí Kiểm sát số 06/2013

Ý kiến bạn đọc
Tham gia ý kiến về bài viết trên
Ý kiến của bạn:
Mã xác nhận:   Gửi